Kaynak ile ölçüm noktasının yerini değiştirmek pasif bir devrenin yanıtını değiştirmez
Yalnızca dirençler, bobinler, kondansatörler ve transformatörlerden oluşan bir devrede bir noktanın diğerine etkisi iki yönde de aynıdır. A koluna konan bir kaynak B kolunda belirli bir akım oluşturuyorsa, aynı kaynak B koluna taşındığında A kolunda aynı akımı oluşturur. Aradaki devrenin ne kadar karmaşık olduğu önemli değildir.
| Biçim | Uyarma | Yanıt | Sağlanan eşitlik |
|---|---|---|---|
| Gerilim – akım | Bir kolda \(E\) gerilim kaynağı | Başka bir kolda kısa devre akımı | \(\dfrac{I_2}{E_1} = \dfrac{I_1}{E_2}\) |
| Akım – gerilim | İki düğüm arasında \(I\) akım kaynağı | Başka iki düğüm arasında açık devre gerilimi | \(\dfrac{V_2}{I_1} = \dfrac{V_1}{I_2}\) |
| Karma | Bir kapıda akım kaynağı / diğerinde gerilim kaynağı | Kısa devre akımı / açık devre gerilimi | \(\dfrac{I_2}{I_1} = -\dfrac{V_1}{V_2}\) |
İlk iki biçimde kaynak iki durumda da aynı değerdeyse yanıt tamamen aynıdır. Karma biçimde alışılmış yön kurallarıyla (her kapının pozitif ucundan giren akımlar) bir eksi işareti ortaya çıkar. AA'da her şey fazörler ve karmaşık empedanslarla geçerlidir.
2 Ω, 6 Ω ve 3 Ω'luk dirençlerden oluşan bir T devresi. Solda 12 V'luk bir kaynak ve sağ taraf kısa devreyken:
Şimdi kaynak sağa, kısa devre sola geçiyor:
Kaynağın verdiği toplam akım değişir (3 A'e karşı 2,667 A), ama diğer tarafa aktarılan akım aynıdır: 2 A.
Aynı devrede, solda 1 A'lik bir akım kaynağı ve sağ taraf açık devreyken 3 Ω'luk dirençten akım geçmez ve çıkış gerilimi 6 Ω'luk direncin gerilimidir: \(V_2 = 1 \cdot 6 = 6\) V. Kaynak sağda ve sol taraf açık devreyken 2 Ω'luk dirençten de akım geçmez ve \(V_1 = 6\) V olur. Bu, iki kapılı devrenin \(Z_{12} = Z_{21} = 6\,\Omega\) parametresidir.
Kuplajlı bobinler \(M_{12} = M_{21}\) eşitliğini sağlar: 1. bobinin amper başına 2. bobinde endüklediği gerilim, 2. bobinin 1. bobinde endüklediğiyle aynıdır. Bu, karşılıklılığın özel bir durumudur ve bobin kuplajında tek bir ortak endüktans \(M\)'den söz edilmesinin nedenidir.
Karşılıklı bir iki kapılı devrenin, herhangi birine göre bir parametresi eksiktir, çünkü şunları sağlar:
Bu yüzden üç ölçüm yeterlidir (örneğin girişten açık devre ve kısa devre, çıkıştan açık devre) ve bu yüzden her pasif devre eşdeğer bir T ya da π ile gösterilebilir. Bir transformatörün boşta ve kısa devre deneyleri bu özelliğe dayanır.
İlgili: iki kapılı devreler · Tellegen teoremi (karşılıklılığı ispatlamaya yarar) · Thévenin ve Norton