Dwie prędkości w dowolnym stosunku dzięki niezależnym uzwojeniom
Silnik dwubiegowy z oddzielnymi uzwojeniami ma w tych samych żłobkach stojana dwa niezależne uzwojenia trójfazowe, każde z własną liczbą biegunów. W danej chwili pracuje tylko jedno, drugie pozostaje odłączone. Ponieważ nie polega on na odwracaniu połówek faz jak silnik Dahlandera, stosunek prędkości może być dowolny.
| Bieguny | Prędkość synchroniczna przy 50 Hz | Typowe zastosowania |
|---|---|---|
| 4 / 6 | 1500 / 1000 obr/min | Wentylatory, przenośniki taśmowe |
| 6 / 8 | 1000 / 750 obr/min | Wentylatory chłodni kominowych, mieszalniki |
| 2 / 8 | 3000 / 750 obr/min | Wirówki, pralnice przemysłowe (pranie i wirowanie) |
| 4 / 16 | 1500 / 375 obr/min | Dźwignice: wolna prędkość dojazdowa |
Według IEC 60034-8 w silnikach wielobiegowych cyfra przed literą oznacza prędkość w kolejności rosnącej: 1U-1V-1W to uzwojenie niskiej prędkości, a 2U-2V-2W – wysokiej. Każde uzwojenie jest zwykle połączone wewnętrznie w gwiazdę, więc tabliczka ma sześć zacisków i żadnych zwór:
| Prędkość | Sieć L1-L2-L3 do | Wolne zaciski |
|---|---|---|
| Niska | 1U - 1V - 1W | 2U - 2V - 2W (zaizolowane) |
| Wysoka | 2U - 2V - 2W | 1U - 1V - 1W (zaizolowane) |
Pole wirujące pracującego uzwojenia przenika także drugie i indukuje napięcia w jego cewkach. Gdyby nieczynne uzwojenie tworzyło obwód zamknięty, np. trójkąt, a te napięcia nie znosiły się wzdłuż obwodu, płynąłby w nim prąd, który by je nagrzewał i hamował silnik. Dlatego:
Dwa uzwojenia dzielą przekrój żłobka, więc każde ma mniej miedzi niż uzwojenie silnika jednobiegowego tej samej wielkości. W efekcie każda prędkość daje znacznie mniejszą moc niż taki silnik, przy gorszej sprawności i współczynniku mocy. W zamian każde uzwojenie projektuje się z optymalnym poskokiem i liczbą zwojów dla swojej liczby biegunów, czego silnik Dahlandera nie potrafi.
| Dahlander | Oddzielne uzwojenia | |
|---|---|---|
| Stosunek prędkości | Tylko 1:2 | Dowolny |
| Uzwojenia | Jedno, z odczepami środkowymi | Dwa niezależne |
| Wykorzystanie żłobka | Cała miedź pracuje przy obu prędkościach | Każda prędkość korzysta tylko ze swojego uzwojenia |
| Moc przy tej samej wielkości | Większa | Mniejsza |
| Styczniki | 3 | 2 |
| Zaciski | 6 | 6 (więcej, jeśli są trójkąty) |
| Poskok cewki | Kompromis między obiema liczbami biegunów | Optymalny dla każdego uzwojenia |
Łącząc oba systemy, uzyskuje się więcej prędkości:
Tu znów pojawia się problem obwodu zamkniętego: trójkąt nieczynnego uzwojenia Dahlandera musi pozostać otwarty, gdy pracuje drugie uzwojenie. Dlatego takie silniki mają więcej zacisków lub szczególny schemat połączeń. W każdym przypadku obowiązuje schemat z tabliczki lub z pokrywy skrzynki zaciskowej.