PL

Jak rozpoznać 6 wyprowadzeń silnika trójfazowego

Litery i biegunowość przy obniżonym napięciu przemiennym

Problem

Masz silnik z sześcioma luźnymi, nieoznaczonymi wyprowadzeniami. Multimetr pokaże, które dwa tworzą każdą cewkę, ale nie który koniec jest początkiem, a który końcem. Jeśli cewka zostanie odwrócona, silnik źle rusza lub się grzeje: ten błąd zobaczysz w narzędziu Pole wirujące za pomocą przycisków odwracania fazy. Metoda polega na indukowaniu napięcia z jednej cewki w dwóch pozostałych przy obniżonym napięciu przemiennym. Na tej stronie cewki nazywają się U-X, V-Y i W-Z; na wielu obecnych tabliczkach zaciskowych są to U1-U2, V1-V2 i W1-W2.

Co jest potrzebne

Napięcie. Od 10 do 12 razy niższe od napięcia cewki. W silniku 230/400 V cewka ma 230 V, czyli około 19–23 V. W silniku 400/690 V około 33–40 V.

Moc. Im większy silnik, tym więcej mocy potrzeba. Przy nieruchomym wirniku klatkowym cewka zachowuje się jak transformator ze zwartym uzwojeniem wtórnym: przy jednej jedenastej napięcia może pobierać około połowy prądu znamionowego. Małe źródło siada, a odczyt wychodzi słaby. Orientacyjnie podajemy wartości obliczone przez nas, niezmierzone, dla silników 4-biegunowych z rozruchem bezpośrednim:

Silnik (kW)Źródło, w przybliżeniu (VA)
1,1≈ 35
4≈ 100
11≈ 250
22≈ 500
45≈ 1000
90≈ 2000

Zmierz prąd cęgami zaraz po podaniu napięcia: nie może przekraczać prądu znamionowego cewki.

Bezpieczeństwo

Krok 1: rozdziel trzy cewki

Testem ciągłości znajdź dwa wyprowadzenia, które do siebie należą, i oznacz je jako parę. Powinny wyjść trzy pary bez ciągłości między sobą, o podobnej rezystancji.

Jeśli nie wychodzą trzy pary, przerwij: może to być inny typ silnika, na przykład Dahlandera lub dwubiegowy. Ta metoda dotyczy trzech niezależnych cewek.

Krok 2: pierwsza próba

  1. Zasil pierwszą parę. Kierunek nie ma znaczenia: nazwiemy ją U-X, choć jeszcze nie wiadomo, które wyprowadzenie jest które.
  2. Połącz jedno wyprowadzenie drugiej pary z jednym wyprowadzeniem trzeciej. Woltomierz podłącz między dwoma pozostałymi wolnymi.
  3. Podaj napięcie i odczytaj.
  4. Jeśli jest wyraźne napięcie, połączono koniec z początkiem. Wolne wyprowadzenie drugiej pary oznacz V, połączone drugiej Y, połączone trzeciej W, a wolne trzeciej Z.
  5. Jeśli odczyt jest bliski zera, cewki działają przeciwnie. Odwróć trzecią parę i powtórz.
~1/10 – 1/12??VYWZVV ≠ 0
Dobrze: przy Y połączonym z W dwie cewki szeregowe sumują napięcie.
~1/10 – 1/12??VYZWVV ≈ 0
Odwrotnie: przy Y połączonym z Z oba napięcia się znoszą.

Krok 3: druga próba

  1. Zasil teraz V-Y, jedną z dwóch już oznaczonych cewek.
  2. Przyjmij W-Z jako dobrą: nie była zasilana w pierwszej próbie i ma już swoje litery. Połącz Z z jednym wyprowadzeniem brakującej pary, a woltomierz podłącz między W i drugim wyprowadzeniem.
  3. Jeśli jest wyraźne napięcie, wyprowadzenie połączone z Z to U, a wolne to X. Jeśli odczyt jest bliski zera, odwróć tę parę i powtórz.
~1/10 – 1/12VYWZUXVV ≠ 0
Przy W-Z jako odniesieniu wyznaczona zostaje cewka zasilana w pierwszej próbie.

Sprawdzenie

Zasil W-Z, połącz X z V i zmierz między U i Y. Powinno wyjść wyraźne napięcie, podobne do poprzednich. Trzy użyte połączenia to teraz koniec z początkiem: X-V, Y-W i Z-U.

Pierwsze uruchomienie

Połącz silnik w gwiazdę lub trójkąt zgodnie z tabliczką, uruchom bez obciążenia i zmierz trzy prądy: powinny być do siebie zbliżone. Jeśli bardzo się różnią lub silnik głośno buczy, zatrzymaj go i powtórz próby.

Litery są względne: trzy cewki są ze sobą zgodne, ale Twoje U nie musi być fabrycznym U. Jeśli silnik kręci się w złą stronę, zamień dwie fazy zasilania; nie zmieniaj liter.

Dlaczego to działa

Trzy fazy są rozłożone co 120° elektrycznych. Strumień zasilanej cewki przenika obie pozostałe jednakowo i indukuje w nich to samo napięcie, o tym samym znaku, gdy idzie się od początku do końca. Dlatego w szeregu, koniec z początkiem, napięcia się sumują. Gdy jedna jest odwrócona, odejmują się i prawie znoszą:

\[ E_V + E_W \neq 0 \qquad\qquad E_V - E_W \approx 0 \]

Znak sprawdziliśmy na rzeczywistym rozkładzie żłobków pięciu uzwojeń, od 12 do 48 żłobków. Nie oczekuj odczytu równego napięciu zasilania: klatka wirnika przeciwdziała strumieniowi i odczyt zwykle jest niższy. Liczy się różnica między odczytem wyraźnym a bliskim zera, a niewielka reszta w tym drugim jest normalna.

Gdy coś się nie zgadza

Co widziszCo sprawdzić
Niski odczyt w obu położeniachŹródło siada lub ma za małą moc. Zmierz napięcie na zasilanej cewce.
Wyraźny odczyt w obu położeniachPary są źle rozdzielone albo jest styk między cewkami lub z obudową.
Sprawdzenie nie daje napięciaKtóraś litera jest błędna. Powtórz od pierwszej próby.
Bardzo różne odczyty między próbamiMożliwa usterka cewki, na przykład zwarcie zwojowe lub inna liczba zwojów. Warto sprawdzić uzwojenie.

Powiązane poradniki