PL

Silnik Dahlandera

Dwie prędkości w stosunku 1:2 z jednym uzwojeniem

Czym jest silnik Dahlandera

To trójfazowy silnik asynchroniczny z jednym uzwojeniem, który może pracować z dwiema liczbami biegunów, z których jedna jest dwa razy większa od drugiej, a więc z dwiema prędkościami w stosunku 1:2. Nazwa pochodzi od Roberta Dahlandera, który opatentował to połączenie pod koniec XIX wieku. Każda faza jest podzielona na dwie połówki z odczepem środkowym wyprowadzonym na tabliczkę zaciskową; zmieniając sposób połączenia tych połówek, silnik przechodzi z jednej liczby biegunów na drugą.

Bieguny (niska / wysoka)Prędkość synchroniczna przy 50 HzPrzy 60 Hz
4 / 21500 / 3000 obr/min1800 / 3600 obr/min
8 / 4750 / 1500 obr/min900 / 1800 obr/min
12 / 6500 / 1000 obr/min600 / 1200 obr/min

Rzeczywiste prędkości są nieco niższe z powodu poślizgu.

Dlaczego zmienia się liczba biegunów

Każda faza ma tyle grup cewek, ile biegunów ma wysoka prędkość. Przy wysokiej prędkości prąd płynie przez grupy na przemian w obu kierunkach: jedna tworzy biegun północny, następna południowy i tak dalej. Przy niskiej prędkości prąd w połowie grup zostaje odwrócony, tak że wszystkie tworzą bieguny tego samego znaku; między każdymi dwiema grupami pojawia się wtedy biegun przeciwnego znaku, przez który zamyka się strumień (bieguny następcze). Liczba biegunów się podwaja, a prędkość spada o połowę.

To odwrócenie połowy fazy wykonuje właśnie tabliczka zaciskowa przy zmianie połączenia, bez ingerencji w uzwojenie.

Połączenia

1U1V1W2U2V2WL1L2L3ΔL12UL22VL32W1U·1V·1WYY
Z lewej: niska prędkość w trójkącie, sieć na 1U-1V-1W, odczepy środkowe 2U-2V-2W wolne. Z prawej: wysoka prędkość w podwójnej gwieździe, sieć na 2U-2V-2W, a 1U-1V-1W połączone ze sobą.

W zależności od połączenia połówek faz przy niskiej prędkości istnieją dwa rodzaje silników Dahlandera, które zachowują się różnie:

RodzajNiska prędkośćWysoka prędkośćMomentStosunek mocy (orientacyjny)Zastosowania
Δ / YYTrójkątPodwójna gwiazdaW przybliżeniu stałyWysoka prędkość daje 1,4 do 1,8 mocy niskiejObrabiarki, przenośniki, dźwignice
Y / YYGwiazdaPodwójna gwiazdaZmienny: znacznie mniejszy przy niskiejNiska prędkość daje od jednej czwartej do jednej szóstej mocy wysokiejWentylatory i pompy wirowe

Y/YY pasuje do obciążeń o momencie kwadratowym: wentylator przy połowie prędkości potrzebuje tylko jednej czwartej momentu i jednej ósmej mocy. Istnieje też rzadkie połączenie YY/Δ o stałej mocy. Z zewnątrz wszystkie trzy rodzaje łączy się tak samo: różnica tkwi w połączeniach wewnętrznych, a tabliczka znamionowa ją podaje (na przykład „Δ/YY” lub „Y/YY”) razem z mocą i prądem dla każdej prędkości.

Tabliczka zaciskowa i sterowanie

PrędkośćSieć L1-L2-L3 doZworyWolne zaciski
Niska1U - 1V - 1WBrak2U - 2V - 2W (zaizolowane)
Wysoka2U - 2V - 2W1U + 1V + 1W połączoneBrak

Przy sterowaniu stycznikami potrzebne są trzy:

KM1 musi być zablokowany względem KM2 i KM3, elektrycznie i mechanicznie: gdyby KM3 zamknął się razem z KM1, zwarłby sieć. Ponieważ każda prędkość ma własny prąd znamionowy, stosuje się dwa przekaźniki termiczne, jeden na wyjściu KM1, drugi na wyjściu KM2, każdy nastawiony na prąd z tabliczki dla swojej prędkości.

Zmiana prędkości i kierunek obrotów

Uzwojenie Dahlandera

To zwykłe uzwojenie trójfazowe, prawie zawsze dwuwarstwowe, z dwiema cechami szczególnymi. Pierwsza to liczba grup: każda faza ma tyle grup, ile biegunów ma wysoka prędkość, podzielonych na dwie równe połówki z odczepem środkowym. Druga to poskok cewki: poskok średnicowy dla wysokiej prędkości byłby dwa razy większy od podziałki biegunowej niskiej, dlatego wybiera się poskok pośredni, który sprawdza się przy obu. Współczynnik uzwojenia nie jest optymalny przy żadnej z prędkości i dlatego silnik Dahlandera ma nieco gorsze parametry niż silnik jednobiegowy tej samej wielkości.

Przy przezwajaniu trzeba zachować poskok, liczbę grup, kolejność połówek i połączenie wewnętrzne (Δ lub Y na niskiej prędkości) oraz dobrze oznaczyć sześć wyprowadzeń. Przed montażem warto zmierzyć rezystancję każdej połówki fazy i wykonać próbę biegu jałowego przy obu prędkościach.

Zalety i ograniczenia

Powiązane poradniki