Millman teoremi çok yaygın bir durumu tek seferde çözer: aynı iki düğüm arasında paralel bağlı birkaç kol; her kol, seri direnci (veya empedansı) olan bir kaynaktan oluşur. Göz denklemleri ya da bir denklem sistemi kurmak yerine, iki düğüm arasındaki gerilim tek bir formülle bulunur.
Özünde yalnızca iki düğümlü bir devreye uygulanan düğüm analizidir; ya da eşdeğer olarak her kolu Norton eşdeğerine dönüştürüp toplamaktır: Norton akımları toplanır, iletkenlikler de toplanır.
A ve B düğümleri arasında paralel kollar. Bir kolda kaynak olmayabilir (yük).
Doğru akımda Millman teoremi
2. Teoremin ifadesi
A ve B düğümleri arasındaki gerilim, her kaynağın kendi kolunun iletkenliğiyle çarpımlarının toplamının tüm iletkenliklerin toplamına bölümüdür:
Bir akım kaynağına seri bağlı direncin etkisi yoktur: ne payda ne de paydada görünür.
4. Çözüm adımları
Tüm kolların aynı iki düğüm (A ve B) arasında bağlı olduğunu kontrol edin.
B'yi referans alın ve her kaynağa bir işaret verin: + ucu A'ya bakıyorsa pozitif.
Her kolun iletkenliğini hesaplayın, \(G_k = 1/R_k\) (önce aynı koldaki seri dirençleri toplayarak).
\(V_{AB}\)'yi bulmak için Millman formülünü uygulayın.
Her koldaki akımı hesaplayın: \(I_k = (E_k - V_{AB})/R_k\) ile bulun ve işaretini yorumlayın: negatifse akım + ucundan girer (kaynak enerji çeker, örneğin şarj olan bir akü).
Akımların toplamının sıfır olduğunu kontrol edin.
Örnek 1: bir yükü besleyen paralel iki akü
İç direnci \(R_1 = 2\,\Omega\) olan \(E_1 = 12\) V'luk bir akü ile \(R_2 = 3\,\Omega\) olan \(E_2 = 6\) V'luk bir başka akü, \(R_3 = 6\,\Omega\)'luk bir yüke paralel bağlanmıştır.
Kontrol: \(2 = 0{,}67 + 1{,}33\ \checkmark\). 2 numaralı akünün akımı negatiftir: 1 numaralı akü tarafından şarj ediliyor. Bu yüzden farklı gerilimli aküler paralel bağlanmamalıdır.
Alternatif akımda Millman teoremi
5. Fazörlerle ifade
Sinüzoidal AC'de teorem aynıdır; gerilimler fazörlerle, iletkenlikler ise karmaşık admitanslarla \(\overline{Y}_k = 1/\overline{Z}_k\) değiştirilir:
Her zaman karmaşık sayılarla çalışın: fazörlerin açıları farklı olduğu için büyüklükler doğrudan toplanamaz.
6. AC'de çözüm adımları
Tüm kaynakları aynı referansla fazör (büyüklük ve açı) olarak yazın.
Her kolun empedansını \(\overline{Z}_k = R_k + jX_k\) ve admitansını \(\overline{Y}_k\) hesaplayın.
Payı \(\sum \overline{E}_k \overline{Y}_k\) hesaplayın (terimler toplanabilsin diye kartezyen biçimde).
Paydayı \(\sum \overline{Y}_k\) hesaplayın ve bölün (kutupsal biçimde daha kolaydır).
Kol akımlarını ve gerekirse güçleri bulun: \(\overline{S}_k = \overline{V}\,\overline{I}_k^{\,*}\).
Örnek 2: bir yükü besleyen paralel iki jeneratör
İkisinin de iç empedansı \(\overline{Z} = j2\,\Omega\) olan \(\overline{E}_1 = 230\angle 0^\circ\) V ve \(\overline{E}_2 = 220\angle 0^\circ\) V'luk iki jeneratör, \(10\,\Omega\)'luk dirençli bir yükü besliyor.
Her iki jeneratör aynı aktif gücü verir (akımın gerçel kısmı aynı), ancak EMK'si yüksek olan reaktif güç verir, diğeri ise onu çeker: gerilim farkı yalnızca aralarında reaktif güç dolaşmasına yol açar.
7. Önemli uygulama: nötrsüz dengesiz yıldız yük
Dengesiz yıldız bağlı bir yük nötrsüz bağlanırsa, yıldız noktası O' artık besleme nötrü O ile çakışmaz. Üç faz, O ile O' arasında paralel üç koldur; bu yüzden Millman doğrudan nötr kayması gerilimini verir:
Empedansı ihmal edilebilir bir nötrle (\(\overline{Y}_N \to \infty\)) kayma olmaz; nötr yoksa \(\overline{Y}_N = 0\). Her yükteki gerçek gerilimler \(\overline{V}_{AO'} = \overline{V}_A - \overline{V}_{O'O}\) ve diğerleri için benzer şekildedir. Yük dengeliyse pay sıfırdır ve kayma olmaz.
En az yüklü faz (en yüksek empedans) %20 aşırı gerilime maruz kalır, diğer ikisi ise anma geriliminin altına düşer. Akımlar: \(I_A = I_B = 21{,}1\) A, \(I_C = 13{,}8\) A; fazör toplamları sıfırdır.
Nötr neden asla kopmamalı: tek fazlı yüklerin fazlara dağıtıldığı bir tesisatta nötrün kopması tam olarak bu durumu yaratır. En az yüklü fazdaki cihazlar 400 V'a yakın gerilim alıp hasar görebilir. Bu yüzden nötre sigorta konmaz ve fazlar aynı anda ayrılmadan asla ayrılmaz.
Paralel aküler ve güç kaynakları: akımın aralarında nasıl paylaşıldığı ve ters akımların tespiti (bir akünün diğerini şarj etmesi).
Paralel jeneratörler ve transformatörler: yük paylaşımı ve gerilim ya da empedans farklarından dolayı dolaşan reaktif güç.
Dengesiz üç fazlı sistemler: nötr kayması, kopuk nötr ve nötrsüz yıldız yüklerdeki gerçek gerilimler.
Elektronik: dirençli toplayıcılar ve sinyal karıştırıcılar (çıkış, girişlerin ağırlıklı ortalamasıdır), ağırlıklı dirençli dijital-analog dönüştürücüler.
Fotovoltaik tesisler: gerilimleri biraz farklı, paralel bağlı dizilerin veya panellerin ortak geriliminin tahmini.
10. Önlemler ve sık yapılan hatalar
Yalnızca iki düğüm. Tüm kollar tam olarak aynı iki düğüm arasında olmalıdır. Kolları birbirine bağlayan elemanlar varsa önce devreyi sadeleştirin (ya da düğüm analizini kullanın).
Kaynak işaretleri. Her kaynak, + ucunun A'ya mı B'ye mi baktığına göre işaret alır. Yanlış işaret en sık yapılan hatadır.
Kaynaksız kollar paydada sayılır. Yükü iletkenlikler toplamında unutmak yanlış gerilim verir.
İdeal gerilim kaynağı (R = 0): iletkenliği sonsuzdur ve formül doğrudan uygulanamaz; bu durumda \(V_{AB}\) doğrudan o gerilimdir. Paralel bağlı farklı iki ideal kaynak imkânsız bir devredir.
AC'de büyüklükleri toplamayın. Pay ve payda kartezyen biçimde toplanır; kutupsal biçime yalnızca en sonda geçin.
Aynı frekans. AC'de tüm kaynakların frekansı aynı olmalıdır; frekanslar farklıysa süperpozisyon uygulayın ve her frekansı ayrı çözün.
Doğrusal devreler. Bu teoremlerin hepsi gibi yalnızca doğrusal elemanlar için geçerlidir.