Zaprogramuj sterownik PLC za pomocą styków, cewek, timerów i liczników i przetestuj go w przeglądarce
Wybierz narzędzie i kliknij pole schematu, aby je umieścić. Styki umieszcza się w sześciu kolumnach, a wyjścia w prawej kolumnie. Wiersze poniżej tworzą gałęzie równoległe. Gdy sterownik jest w trybie RUN, naciskaj wejścia, a zobaczysz na zielono, którędy płynie prąd.
¬ = styk rozwierny (NC), ↑ = zbocze narastające, · = I (szeregowo), + = LUB (równolegle).
Sterownik PLC (Programmable Logic Controller, programowalny sterownik logiczny) to komputer przemysłowy, który odczytuje czujniki i przyciski przez wejścia, wykonuje program i steruje stycznikami, zaworami czy lampkami sygnalizacyjnymi przez wyjścia. Zastępuje szafy przekaźnikowe, dlatego jego najpopularniejszy język, drabinkowy (LAD, ladder), naśladuje elektryczny schemat sterowania obrócony o 90°.
Program powtarza się bez końca w cyklu skanowania trwającym kilka milisekund:
Język drabinkowy jest jednym z pięciu języków normy IEC 61131-3, obok diagramu bloków funkcyjnych (FBD), tekstu strukturalnego (ST), listy instrukcji (IL, STL w Siemensie) i sekwencyjnego schematu funkcjonalnego (SFC, Grafcet).
| Symbol | Nazwa | Działanie |
|---|---|---|
| ─| |─ | Styk zwierny (NO) | Przewodzi prąd, gdy jego bit ma wartość 1. |
| ─|/|─ | Styk rozwierny (NC) | Przewodzi prąd, gdy jego bit ma wartość 0. |
| ─|P|─ | Zbocze dodatnie | Przewodzi tylko w cyklu, w którym bit zmienia się z 0 na 1. |
| ─( )─ | Cewka | Zapisuje w swoim bicie wynik szczebla: 1, gdy dociera do niej prąd, w przeciwnym razie 0. |
| ─(S)─ | Set | Ustawia bit na 1 i utrzymuje go, nawet gdy szczebel przestanie przewodzić. |
| ─(R)─ | Reset | Ustawia bit na 0. Dla licznika lub timera zeruje go. |
| [TON] | Timer opóźnionego załączenia | Wyjście załącza się, gdy wejście jest aktywne przez czas zadany. |
| [TOF] | Timer opóźnionego wyłączenia | Wyjście załącza się od razu i wyłącza się po zadanym czasie od zaniku wejścia. |
| [CTU] | Licznik w górę | Dodaje 1 przy każdym zboczu narastającym. Wyjście załącza się po osiągnięciu wartości zadanej. |
Styki połączone szeregowo tworzą funkcję I (AND), a połączone równolegle funkcję LUB (OR). Dlatego każdy szczebel odpowiada równaniu algebry Boole'a, które symulator pokazuje pod schematem.
Styk w programie to nie fizyczny przycisk: sprawdza on tylko, czy wejście ma wartość 1, czy 0. Ze względów bezpieczeństwa przycisk stop podłącza się jako rozwierny (NC), więc w spoczynku jego wejście ma wartość 1. W programie używa się wtedy styku zwiernego: gdy przewód się przerwie, wejście spada do 0 i maszyna sama się zatrzymuje. W symulatorze wejścia są przyciskami zwiernymi, dlatego stop w przykładach używa styku NC.
| Producent | Wejście | Wyjście | Znacznik | Oprogramowanie |
|---|---|---|---|---|
| Siemens (S7-1200/1500) | I0.0 (po niemiecku E0.0) | Q0.0 (A0.0) | M0.0 | TIA Portal |
| IEC 61131-3 (CODESYS) | %IX0.0 | %QX0.0 | %MX0.0 | CODESYS |
| Allen-Bradley (Rockwell) | I:0/0 lub Local:1:I.Data.0 | O:0/0 | B3:0/0 | Studio 5000, RSLogix |
| Omron | 0.00 | 100.00 | W0.00 | CX-Programmer, Sysmac Studio |
| Mitsubishi | X0 | Y0 | M0 | GX Works |
| Delta | X0 | Y0 | M0 | ISPSoft, WPLSoft |
Symulator używa notacji Siemensa: I = wejście, Q = wyjście, M = znacznik, T = timer i C = licznik.
Styk Q0.0 równolegle do przycisku Start tworzy podtrzymanie: po puszczeniu przycisku samo wyjście utrzymuje przewodzenie szczebla, dopóki Stop go nie przerwie. Równanie: \(Q0.0 = (I0.0 + Q0.0) \cdot \overline{I0.1}\). To samo można uzyskać instrukcjami Set i Reset, ale gdy oba przyciski zostaną naciśnięte jednocześnie, wygrywa ostatni szczebel (tu Reset).
KM1 (sieciowy) podtrzymuje się jak w układzie start-stop i uruchamia T0. Dopóki T0 odlicza, załączony jest KM2 (gwiazda). Po 5 s KM2 się wyłącza i załącza się KM3 (trójkąt). Skrzyżowane styki NC KM2 i KM3 tworzą blokadę elektryczną, która nie pozwala, by oba były załączone jednocześnie, co oznaczałoby zwarcie. W rzeczywistej szafie dodaje się też blokadę na stykach pomocniczych.
Zbocze narastające generuje w M0.0 impuls trwający jeden cykl. Drugi szczebel to alternatywa wykluczająca (XOR) impulsu i wyjścia: każdy impuls neguje Q0.0. Bez zbocza wyjście przełączałoby się w każdym cyklu, dopóki przycisk jest wciśnięty.
Zobacz też: algebra Boole'a, siatka Karnaugha, systemy liczbowe i podłączanie silników trójfazowych.