PL

Symulator logiki drabinkowej (ladder)

Zaprogramuj sterownik PLC za pomocą styków, cewek, timerów i liczników i przetestuj go w przeglądarce

Symulator sterownika PLC w języku drabinkowym

Wybierz narzędzie i kliknij pole schematu, aby je umieścić. Styki umieszcza się w sześciu kolumnach, a wyjścia w prawej kolumnie. Wiersze poniżej tworzą gałęzie równoległe. Gdy sterownik jest w trybie RUN, naciskaj wejścia, a zobaczysz na zielono, którędy płynie prąd.

Program

Narzędzie

Wejścia

Wyjścia

Znaczniki (merkery)

Równanie logiczne każdego szczebla

¬ = styk rozwierny (NC), ↑ = zbocze narastające, · = I (szeregowo), + = LUB (równolegle).

Czym jest sterownik PLC i jak wykonuje program

Sterownik PLC (Programmable Logic Controller, programowalny sterownik logiczny) to komputer przemysłowy, który odczytuje czujniki i przyciski przez wejścia, wykonuje program i steruje stycznikami, zaworami czy lampkami sygnalizacyjnymi przez wyjścia. Zastępuje szafy przekaźnikowe, dlatego jego najpopularniejszy język, drabinkowy (LAD, ladder), naśladuje elektryczny schemat sterowania obrócony o 90°.

Program powtarza się bez końca w cyklu skanowania trwającym kilka milisekund:

  1. Odczytuje wszystkie wejścia i zapisuje ich stan w obrazie procesu.
  2. Wykonuje szczeble od góry do dołu, a każdy z nich od lewej do prawej. To, co zapisze jeden szczebel, widzą już następne.
  3. Przepisuje wynik na fizyczne wyjścia i zaczyna od nowa.

Język drabinkowy jest jednym z pięciu języków normy IEC 61131-3, obok diagramu bloków funkcyjnych (FBD), tekstu strukturalnego (ST), listy instrukcji (IL, STL w Siemensie) i sekwencyjnego schematu funkcjonalnego (SFC, Grafcet).

Elementy języka drabinkowego

SymbolNazwaDziałanie
─| |─Styk zwierny (NO)Przewodzi prąd, gdy jego bit ma wartość 1.
─|/|─Styk rozwierny (NC)Przewodzi prąd, gdy jego bit ma wartość 0.
─|P|─Zbocze dodatniePrzewodzi tylko w cyklu, w którym bit zmienia się z 0 na 1.
─( )─CewkaZapisuje w swoim bicie wynik szczebla: 1, gdy dociera do niej prąd, w przeciwnym razie 0.
─(S)─SetUstawia bit na 1 i utrzymuje go, nawet gdy szczebel przestanie przewodzić.
─(R)─ResetUstawia bit na 0. Dla licznika lub timera zeruje go.
[TON]Timer opóźnionego załączeniaWyjście załącza się, gdy wejście jest aktywne przez czas zadany.
[TOF]Timer opóźnionego wyłączeniaWyjście załącza się od razu i wyłącza się po zadanym czasie od zaniku wejścia.
[CTU]Licznik w góręDodaje 1 przy każdym zboczu narastającym. Wyjście załącza się po osiągnięciu wartości zadanej.

Styki połączone szeregowo tworzą funkcję I (AND), a połączone równolegle funkcję LUB (OR). Dlatego każdy szczebel odpowiada równaniu algebry Boole'a, które symulator pokazuje pod schematem.

Styk NO czy NC: najczęstszy błąd

Styk w programie to nie fizyczny przycisk: sprawdza on tylko, czy wejście ma wartość 1, czy 0. Ze względów bezpieczeństwa przycisk stop podłącza się jako rozwierny (NC), więc w spoczynku jego wejście ma wartość 1. W programie używa się wtedy styku zwiernego: gdy przewód się przerwie, wejście spada do 0 i maszyna sama się zatrzymuje. W symulatorze wejścia są przyciskami zwiernymi, dlatego stop w przykładach używa styku NC.

Timery i liczniki

Adresy według producenta

ProducentWejścieWyjścieZnacznikOprogramowanie
Siemens (S7-1200/1500)I0.0 (po niemiecku E0.0)Q0.0 (A0.0)M0.0TIA Portal
IEC 61131-3 (CODESYS)%IX0.0%QX0.0%MX0.0CODESYS
Allen-Bradley (Rockwell)I:0/0 lub Local:1:I.Data.0O:0/0B3:0/0Studio 5000, RSLogix
Omron0.00100.00W0.00CX-Programmer, Sysmac Studio
MitsubishiX0Y0M0GX Works
DeltaX0Y0M0ISPSoft, WPLSoft

Symulator używa notacji Siemensa: I = wejście, Q = wyjście, M = znacznik, T = timer i C = licznik.

Omówione przykłady

Start-stop z podtrzymaniem

Styk Q0.0 równolegle do przycisku Start tworzy podtrzymanie: po puszczeniu przycisku samo wyjście utrzymuje przewodzenie szczebla, dopóki Stop go nie przerwie. Równanie: \(Q0.0 = (I0.0 + Q0.0) \cdot \overline{I0.1}\). To samo można uzyskać instrukcjami Set i Reset, ale gdy oba przyciski zostaną naciśnięte jednocześnie, wygrywa ostatni szczebel (tu Reset).

Rozruch gwiazda-trójkąt

KM1 (sieciowy) podtrzymuje się jak w układzie start-stop i uruchamia T0. Dopóki T0 odlicza, załączony jest KM2 (gwiazda). Po 5 s KM2 się wyłącza i załącza się KM3 (trójkąt). Skrzyżowane styki NC KM2 i KM3 tworzą blokadę elektryczną, która nie pozwala, by oba były załączone jednocześnie, co oznaczałoby zwarcie. W rzeczywistej szafie dodaje się też blokadę na stykach pomocniczych.

Przekaźnik bistabilny: włączanie i wyłączanie tym samym przyciskiem

Zbocze narastające generuje w M0.0 impuls trwający jeden cykl. Drugi szczebel to alternatywa wykluczająca (XOR) impulsu i wyjścia: każdy impuls neguje Q0.0. Bez zbocza wyjście przełączałoby się w każdym cyklu, dopóki przycisk jest wciśnięty.

Dobre praktyki

Zobacz też: algebra Boole'a, siatka Karnaugha, systemy liczbowe i podłączanie silników trójfazowych.