Kontaklar, bobinler, zamanlayıcılar ve sayıcılarla bir PLC programlayın ve tarayıcıda test edin
Bir araç seçin ve yerleştirmek için şemadaki bir hücreye tıklayın. Kontaklar altı sütuna, çıkışlar ise sağdaki sütuna yerleştirilir. Alttaki satırlar paralel kollar oluşturur. PLC RUN modundayken girişlere basın; akımın nereden geçtiğini yeşil renkte göreceksiniz.
¬ = normalde kapalı kontak (NC), ↑ = yükselen kenar, · = VE (seri), + = VEYA (paralel).
PLC (Programmable Logic Controller, programlanabilir lojik kontrolör), sensörleri ve butonları girişleri üzerinden okuyan, bir program çalıştıran ve çıkışları üzerinden kontaktörleri, valfleri veya sinyal lambalarını süren endüstriyel bir bilgisayardır. Röle panolarının yerini alır; bu yüzden en yaygın dili olan ladder (merdiven diyagramı), 90° döndürülmüş bir elektrik kumanda şemasını taklit eder.
Program, birkaç milisaniye süren bir tarama çevriminde durmadan tekrarlanır:
Ladder, IEC 61131-3 standardının beş dilinden biridir; diğerleri fonksiyon blok diyagramı (FBD), yapısal metin (ST), komut listesi (IL, Siemens'te STL) ve sıralı fonksiyon şemasıdır (SFC veya Grafcet).
| Sembol | Ad | Çalışma |
|---|---|---|
| ─| |─ | Normalde açık kontak (NO) | Biti 1 olduğunda akımı geçirir. |
| ─|/|─ | Normalde kapalı kontak (NC) | Biti 0 olduğunda akımı geçirir. |
| ─|P|─ | Pozitif kenar | Yalnızca bitin 0'dan 1'e geçtiği çevrimde iletir. |
| ─( )─ | Bobin | Basamağın sonucunu kendi bitine yazar: akım ulaşırsa 1, ulaşmazsa 0. |
| ─(S)─ | Set | Biti 1 yapar ve basamak iletmeyi bıraksa bile öyle tutar. |
| ─(R)─ | Reset | Biti 0 yapar. Bir sayıcı veya zamanlayıcıda onu sıfırlar. |
| [TON] | Çekmede gecikmeli zamanlayıcı | Giriş, ön ayar süresi boyunca aktif kalınca çıkışı aktif olur. |
| [TOF] | Düşmede gecikmeli zamanlayıcı | Çıkışı hemen aktif olur ve giriş düştükten belirli bir süre sonra pasif olur. |
| [CTU] | Yukarı sayıcı | Her yükselen kenarda 1 ekler. Ön ayar değerine ulaşınca çıkışı aktif olur. |
Seri kontaklar VE (AND) fonksiyonu, paralel kontaklar VEYA (OR) fonksiyonu oluşturur. Bu yüzden her basamak, simülatörün şemanın altında gösterdiği bir Boole cebiri denklemine karşılık gelir.
Programdaki kontak fiziksel buton değildir: yalnızca girişin 1 mi 0 mı olduğunu sorar. Güvenlik için stop butonu normalde kapalı (NC) bağlanır, böylece beklemede girişi 1 olur. Programda ise normalde açık kontak kullanılır: kablo koparsa giriş 0'a düşer ve makine kendiliğinden durur. Simülatörde girişler normalde açık butonlardır, bu yüzden örneklerdeki stop NC kontak kullanır.
| Üretici | Giriş | Çıkış | Dahili bit | Yazılım |
|---|---|---|---|---|
| Siemens (S7-1200/1500) | I0.0 (Almancada E0.0) | Q0.0 (A0.0) | M0.0 | TIA Portal |
| IEC 61131-3 (CODESYS) | %IX0.0 | %QX0.0 | %MX0.0 | CODESYS |
| Allen-Bradley (Rockwell) | I:0/0 veya Local:1:I.Data.0 | O:0/0 | B3:0/0 | Studio 5000, RSLogix |
| Omron | 0.00 | 100.00 | W0.00 | CX-Programmer, Sysmac Studio |
| Mitsubishi | X0 | Y0 | M0 | GX Works |
| Delta | X0 | Y0 | M0 | ISPSoft, WPLSoft |
Simülatör Siemens gösterimini kullanır: I = giriş, Q = çıkış, M = bellek biti, T = zamanlayıcı ve C = sayıcı.
Start ile paralel bağlı Q0.0 kontağı mühürleme (kendini tutma) görevi görür: buton bırakıldığında çıkışın kendisi, Stop açana kadar basamağı iletimde tutar. Denklem: \(Q0.0 = (I0.0 + Q0.0) \cdot \overline{I0.1}\). Set ve Reset ile de aynısı yapılır, ancak ikisine aynı anda basılırsa son basamak kazanır (burada Reset).
KM1 (hat) start-stop'taki gibi mühürlenir ve T0'ı başlatır. T0 sayarken KM2 (yıldız) devrededir. 5 s sonra KM2 bırakır ve KM3 (üçgen) çeker. KM2 ve KM3'ün çapraz NC kontakları, ikisinin aynı anda devrede olmasını önleyen elektriksel kilitlemeyi oluşturur; aksi takdirde kısa devre olurdu. Gerçek panoda yardımcı kontaklarla da kilitleme eklenir.
Yükselen kenar, M0.0'da tek çevrimlik bir darbe üretir. İkinci basamak, darbe ile çıkış arasında bir özel VEYA (XOR) işlemidir: her darbe Q0.0'ı tersine çevirir. Kenar olmasaydı, buton basılı tutulduğu sürece çıkış her çevrimde değişirdi.
İlgili: Boole cebiri, Karnaugh haritası, sayı sistemleri ve üç fazlı motor bağlantısı.