PL

Czujniki szeregowo i równolegle

Czujniki indukcyjne i fotokomórki z wyjściem tranzystorowym na wejściu PLC: obliczenia, środki ostrożności i alternatywy

Czasem jedno wejście PLC ma się załączyć, gdy dwa czujniki wykrywają jednocześnie (detal obecny i na pozycji), albo gdy wykrywa którykolwiek z nich (detal na przenośniku 1 lub 2). Styki wystarczy połączyć szeregowo lub równolegle, ale czujnik indukcyjny czy fotokomórka mają tranzystor na wyjściu i własne zasilanie. Łączenie ich bez zastanowienia kończy się wejściami, które się nie załączają, przeciążonymi czujnikami albo zasilanymi przez wyjście i usterkami, których nikt nie może znaleźć. Kalkulator sprawdza układ z Twoimi danymi, a niżej wyjaśniono każdy punkt.

Kalkulator

Układ
V
Każdy czujnik (karta katalogowa)
V
mA
mA
mA
mA
V
ms
Wejście PLC
mA

Wejście PLC jest liczone jako rezystor pobierający podany prąd przy 24 V; wiele współczesnych wejść pobiera prąd prawie stały i daje nieco większy zapas. Diody krzemowe 0,7 V. Progi IEC 61131-2 są orientacyjne: rozstrzygają karty katalogowe PLC i każdego czujnika.

Jak wygląda wyjście tych czujników

Najpopularniejsze czujniki indukcyjne i pojemnościowe oraz fotokomórki prądu stałego mają 3-przewodowe wyjście tranzystorowe: brązowy (BN) do +24 V, niebieski (BU) do 0 V i czarny (BK) jako wyjście. W czujniku PNP tranzystor łączy wyjście z +24 V, gdy wykrywa, a obciążenie jest między wyjściem a 0 V. W czujniku NPN łączy je z 0 V, a obciążenie jest między +24 V a wyjściem. W Europie prawie wszystko to PNP; wszystko poniżej dotyczy NPN po zamianie +24 V i 0 V.

Czujniki 2-przewodowe są inne: nie mają własnego zasilania i zasilają się przez obciążenie, szeregowo z nim. Dlatego w spoczynku przepuszczają mały prąd szczątkowy, a w stanie załączenia odkłada się na nich kilka woltów i potrzebują minimalnego prądu.

Parametr z karty3-przewodowe2-przewodowe
Spadek napięcia w stanie załączenia1–2,5 V3–8 V
Maksymalny prąd wyjściowy100–250 mA50–200 mA
Prąd szczątkowy w stanie wyłączeniaponiżej 0,1 mA0,5–1,5 mA
Pobór prądu bez obciążenia10–25 mA (fotokomórki do 40 mA)pobierany z obciążenia
Minimalny prąd obciążeniabrak2–5 mA
Opóźnienie gotowości po podaniu napięcia10–300 ms10–300 ms

Wartości orientacyjne z katalogów. Liczą się te z karty katalogowej Twojego czujnika.

Połączenie szeregowe: funkcja I (AND)

Aby wejście załączało się tylko wtedy, gdy wykrywają wszystkie, wyjście każdego czujnika zasila następny: czarny S1 idzie do brązowego S2, czarny S2 do brązowego S3, a czarny ostatniego do wejścia PLC. Wszystkie niebieskie idą do 0 V.

+24 V0 VS1PNPBUS2PNPBUS3PNPBUBNBKBNBKBNBKPLCI0.0
Trzy 3-przewodowe czujniki PNP połączone szeregowo (BN brązowy, BU niebieski, BK czarny). S2 i S3 dostają napięcie dopiero wtedy, gdy poprzedni czujnik wykrywa.

To działa, ale każdy czujnik zasila wszystkie kolejne, a to ma konsekwencje:

Z tych powodów w praktyce nie łączy się szeregowo więcej niż trzech lub czterech czujników 3-przewodowych ani więcej niż dwóch 2-przewodowych.

Przykład

Trzy czujniki PNP ze spadkiem 2 V i poborem 15 mA, przy 24 V, na wejściu typu 1 o prądzie 5 mA (4,8 kΩ). Na wejście dociera 18 V i 3,75 mA: załącza się z zapasem 3 V ponad 15 V. Przez wyjście S1 płynie 2 · 15 + 3,75 ≈ 34 mA, znacznie poniżej 200 mA. Przy 100 ms opóźnienia na czujnik wejście może załączać się 0,2 s. Jeśli zasilanie spadnie do 20,4 V, minimum dopuszczanego przez IEC 61131-2, na wejście dotrze 14,4 V i nie jest to już gwarantowane.

Połączenie równoległe: funkcja LUB (OR)

Aby wejście załączało się, gdy wykrywa którykolwiek, wyjścia łączy się na wejściu PLC, a każdy czujnik jest zasilany bezpośrednio z +24 V i 0 V. Tu nie sumują się ani spadki, ani opóźnienia, ale pojawiają się inne problemy:

+24 V0 VS1PNPBNBUD1S2PNPBNBUD2S3PNPBNBUD3PLCI0.0
Trzy czujniki PNP połączone równolegle, z diodą na każdym wyjściu (D1–D3), aby żaden nie dostawał napięcia przez swoje wyjście.

Czujniki 2-przewodowe

Szeregowo na każdym odkłada się 3–8 V: przy dwóch można stracić już połowę napięcia, a przy trzech dla wejścia prawie nic nie zostaje. Ponadto wszystkie dzielą jeden prąd, który musi przekraczać minimalny prąd obciążenia każdego z nich; jeśli wejście pobiera mało, nie pozostają załączone, a wyjście oscyluje.

Równolegle, gdy jeden przewodzi, napięcie na pozostałych spada do jego spadku 3–8 V, co nie wystarcza do ich pracy: resetują się, a gdy pierwszy przestaje wykrywać, potrzebują opóźnienia gotowości, zanim znów mogą wykrywać. Powstaje martwe okno. A prądy szczątkowe się sumują: cztery czujniki po 0,8 mA dają 3,2 mA, więcej niż wejście typu 1 (0,5 mA) czy typu 3 (1,5 mA) gwarantuje odczytać jako 0.

Oba problemy rozwiązuje rezystor równolegle do wejścia, między wejściem a 0 V: pochłania prąd szczątkowy, tak że napięcie nie przekracza 5 V, i uzupełnia minimalny prąd obciążenia. Kalkulator proponuje go, gdy jest potrzebny, wraz z wydzielaną mocą.

Środki ostrożności, by nie przeciążyć żadnego czujnika ani nie zasilać go przez wyjście

Zagrożenia

Rozwiązania równoważne

RozwiązanieZaletyWady
Każdy czujnik na osobne wejście, I lub LUB w programieBez dodatkowych spadków i opóźnień; PLC wie, który czujnik zawiódł; logikę zmienia się bez przekładania przewodówJedno wejście na czujnik
Diody równolegle (LUB)Tanio; żaden czujnik nie dostaje napięcia przez wyjścieTylko dla LUB; nie wiadomo, który czujnik wykrywa
Przekaźniki sprzęgające, ze stykami szeregowo lub równolegleKażdy czujnik zasila tylko jedną cewkę; styki nie sumują spadków; można mieszać PNP, NPN i napięciaWolniej (5–15 ms), zużycie styków, więcej miejsca
Moduł logiczny lub mały przekaźnik programowalnyRealizuje logikę przy maszynie i zwalnia wejścia głównego PLCKolejne urządzenie do programowania i utrzymania
Rozproszone we/wy, IO-Link lub AS-InterfaceWiele czujników jednym kablem do PLC, z diagnostyką każdegoKoszt modułu lub mastera; czujniki zgodne z IO-Link
Multipleksowanie wejśćWiele styków przy niewielu wejściachWolniejszy odczyt i bardziej złożony program; pomyślane raczej dla styków niż czujników elektronicznych

W nowej maszynie pierwsze rozwiązanie jest prawie zawsze najlepsze: wejście kosztuje niewiele w porównaniu z godziną szukania usterki. Czujniki szeregowo lub równolegle mają sens przy rozbudowach bez wolnych wejść i zawsze po sprawdzeniu układu w kalkulatorze.

Najczęstsze pytania

Ile czujników można połączyć szeregowo?

Zależy to od spadku na każdym i od progu wejścia. Przy czujnikach 3-przewodowych 2 V i 24 V na wejściu typu 1 (15 V) mieszczą się teoretycznie cztery (zostaje 16 V), ale przy niskim zasilaniu lub długim kablu rozsądną granicą są trzy. 2-przewodowych najwyżej dwa.

Czy można połączyć szeregowo czujnik PNP z NPN?

Nie w prostym łańcuchu: PNP daje +24 V, a NPN przełącza do 0 V, więc wyjście jednego nie może zasilić drugiego. Potrzebny jest przekaźnik sprzęgający albo, lepiej, każdy czujnik na osobne wejście i funkcja I w programie.

Dlaczego świeci LED czujnika, który nic nie wykrywa?

W połączeniu równoległym bez diod aktywne wyjście innego czujnika może go zasilać przez jego wyjście. Może to być też prąd szczątkowy czujników 2-przewodowych. Wstaw diodę na każde wyjście lub rezystor równolegle do wejścia.

Czy to samo dotyczy fotokomórek?

Tak, z dwiema różnicami: pobierają więcej prądu, zwłaszcza bariery z nadajnikiem i odbiornikiem, a ich opóźnienie gotowości jest zwykle dłuższe. W połączeniu szeregowym opóźnienie jest bardziej odczuwalne.

Zobacz też: wejścia 24 V i typy IEC 61131-2, multipleksowanie wejść PLC, tranzystor jako łącznik, transoptor i symulator ladder.