Czujniki indukcyjne i fotokomórki z wyjściem tranzystorowym na wejściu PLC: obliczenia, środki ostrożności i alternatywy
Czasem jedno wejście PLC ma się załączyć, gdy dwa czujniki wykrywają jednocześnie (detal obecny i na pozycji), albo gdy wykrywa którykolwiek z nich (detal na przenośniku 1 lub 2). Styki wystarczy połączyć szeregowo lub równolegle, ale czujnik indukcyjny czy fotokomórka mają tranzystor na wyjściu i własne zasilanie. Łączenie ich bez zastanowienia kończy się wejściami, które się nie załączają, przeciążonymi czujnikami albo zasilanymi przez wyjście i usterkami, których nikt nie może znaleźć. Kalkulator sprawdza układ z Twoimi danymi, a niżej wyjaśniono każdy punkt.
Wejście PLC jest liczone jako rezystor pobierający podany prąd przy 24 V; wiele współczesnych wejść pobiera prąd prawie stały i daje nieco większy zapas. Diody krzemowe 0,7 V. Progi IEC 61131-2 są orientacyjne: rozstrzygają karty katalogowe PLC i każdego czujnika.
Najpopularniejsze czujniki indukcyjne i pojemnościowe oraz fotokomórki prądu stałego mają 3-przewodowe wyjście tranzystorowe: brązowy (BN) do +24 V, niebieski (BU) do 0 V i czarny (BK) jako wyjście. W czujniku PNP tranzystor łączy wyjście z +24 V, gdy wykrywa, a obciążenie jest między wyjściem a 0 V. W czujniku NPN łączy je z 0 V, a obciążenie jest między +24 V a wyjściem. W Europie prawie wszystko to PNP; wszystko poniżej dotyczy NPN po zamianie +24 V i 0 V.
Czujniki 2-przewodowe są inne: nie mają własnego zasilania i zasilają się przez obciążenie, szeregowo z nim. Dlatego w spoczynku przepuszczają mały prąd szczątkowy, a w stanie załączenia odkłada się na nich kilka woltów i potrzebują minimalnego prądu.
| Parametr z karty | 3-przewodowe | 2-przewodowe |
|---|---|---|
| Spadek napięcia w stanie załączenia | 1–2,5 V | 3–8 V |
| Maksymalny prąd wyjściowy | 100–250 mA | 50–200 mA |
| Prąd szczątkowy w stanie wyłączenia | poniżej 0,1 mA | 0,5–1,5 mA |
| Pobór prądu bez obciążenia | 10–25 mA (fotokomórki do 40 mA) | pobierany z obciążenia |
| Minimalny prąd obciążenia | brak | 2–5 mA |
| Opóźnienie gotowości po podaniu napięcia | 10–300 ms | 10–300 ms |
Wartości orientacyjne z katalogów. Liczą się te z karty katalogowej Twojego czujnika.
Aby wejście załączało się tylko wtedy, gdy wykrywają wszystkie, wyjście każdego czujnika zasila następny: czarny S1 idzie do brązowego S2, czarny S2 do brązowego S3, a czarny ostatniego do wejścia PLC. Wszystkie niebieskie idą do 0 V.
To działa, ale każdy czujnik zasila wszystkie kolejne, a to ma konsekwencje:
Z tych powodów w praktyce nie łączy się szeregowo więcej niż trzech lub czterech czujników 3-przewodowych ani więcej niż dwóch 2-przewodowych.
Trzy czujniki PNP ze spadkiem 2 V i poborem 15 mA, przy 24 V, na wejściu typu 1 o prądzie 5 mA (4,8 kΩ). Na wejście dociera 18 V i 3,75 mA: załącza się z zapasem 3 V ponad 15 V. Przez wyjście S1 płynie 2 · 15 + 3,75 ≈ 34 mA, znacznie poniżej 200 mA. Przy 100 ms opóźnienia na czujnik wejście może załączać się 0,2 s. Jeśli zasilanie spadnie do 20,4 V, minimum dopuszczanego przez IEC 61131-2, na wejście dotrze 14,4 V i nie jest to już gwarantowane.
Aby wejście załączało się, gdy wykrywa którykolwiek, wyjścia łączy się na wejściu PLC, a każdy czujnik jest zasilany bezpośrednio z +24 V i 0 V. Tu nie sumują się ani spadki, ani opóźnienia, ale pojawiają się inne problemy:
Szeregowo na każdym odkłada się 3–8 V: przy dwóch można stracić już połowę napięcia, a przy trzech dla wejścia prawie nic nie zostaje. Ponadto wszystkie dzielą jeden prąd, który musi przekraczać minimalny prąd obciążenia każdego z nich; jeśli wejście pobiera mało, nie pozostają załączone, a wyjście oscyluje.
Równolegle, gdy jeden przewodzi, napięcie na pozostałych spada do jego spadku 3–8 V, co nie wystarcza do ich pracy: resetują się, a gdy pierwszy przestaje wykrywać, potrzebują opóźnienia gotowości, zanim znów mogą wykrywać. Powstaje martwe okno. A prądy szczątkowe się sumują: cztery czujniki po 0,8 mA dają 3,2 mA, więcej niż wejście typu 1 (0,5 mA) czy typu 3 (1,5 mA) gwarantuje odczytać jako 0.
Oba problemy rozwiązuje rezystor równolegle do wejścia, między wejściem a 0 V: pochłania prąd szczątkowy, tak że napięcie nie przekracza 5 V, i uzupełnia minimalny prąd obciążenia. Kalkulator proponuje go, gdy jest potrzebny, wraz z wydzielaną mocą.
| Rozwiązanie | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Każdy czujnik na osobne wejście, I lub LUB w programie | Bez dodatkowych spadków i opóźnień; PLC wie, który czujnik zawiódł; logikę zmienia się bez przekładania przewodów | Jedno wejście na czujnik |
| Diody równolegle (LUB) | Tanio; żaden czujnik nie dostaje napięcia przez wyjście | Tylko dla LUB; nie wiadomo, który czujnik wykrywa |
| Przekaźniki sprzęgające, ze stykami szeregowo lub równolegle | Każdy czujnik zasila tylko jedną cewkę; styki nie sumują spadków; można mieszać PNP, NPN i napięcia | Wolniej (5–15 ms), zużycie styków, więcej miejsca |
| Moduł logiczny lub mały przekaźnik programowalny | Realizuje logikę przy maszynie i zwalnia wejścia głównego PLC | Kolejne urządzenie do programowania i utrzymania |
| Rozproszone we/wy, IO-Link lub AS-Interface | Wiele czujników jednym kablem do PLC, z diagnostyką każdego | Koszt modułu lub mastera; czujniki zgodne z IO-Link |
| Multipleksowanie wejść | Wiele styków przy niewielu wejściach | Wolniejszy odczyt i bardziej złożony program; pomyślane raczej dla styków niż czujników elektronicznych |
W nowej maszynie pierwsze rozwiązanie jest prawie zawsze najlepsze: wejście kosztuje niewiele w porównaniu z godziną szukania usterki. Czujniki szeregowo lub równolegle mają sens przy rozbudowach bez wolnych wejść i zawsze po sprawdzeniu układu w kalkulatorze.
Zależy to od spadku na każdym i od progu wejścia. Przy czujnikach 3-przewodowych 2 V i 24 V na wejściu typu 1 (15 V) mieszczą się teoretycznie cztery (zostaje 16 V), ale przy niskim zasilaniu lub długim kablu rozsądną granicą są trzy. 2-przewodowych najwyżej dwa.
Nie w prostym łańcuchu: PNP daje +24 V, a NPN przełącza do 0 V, więc wyjście jednego nie może zasilić drugiego. Potrzebny jest przekaźnik sprzęgający albo, lepiej, każdy czujnik na osobne wejście i funkcja I w programie.
W połączeniu równoległym bez diod aktywne wyjście innego czujnika może go zasilać przez jego wyjście. Może to być też prąd szczątkowy czujników 2-przewodowych. Wstaw diodę na każde wyjście lub rezystor równolegle do wejścia.
Tak, z dwiema różnicami: pobierają więcej prądu, zwłaszcza bariery z nadajnikiem i odbiornikiem, a ich opóźnienie gotowości jest zwykle dłuższe. W połączeniu szeregowym opóźnienie jest bardziej odczuwalne.
Zobacz też: wejścia 24 V i typy IEC 61131-2, multipleksowanie wejść PLC, tranzystor jako łącznik, transoptor i symulator ladder.