PL

Konwerter dwójkowy, szesnastkowy, ósemkowy i dziesiętny

Dowolna podstawa, liczby ze znakiem na n bitach, krok po kroku i tekst na bajty

Systemy liczbowe: Dwójkowy i szesnastkowy Kod Graya Kody BCD Liczby zmienno- i stałoprzecinkowe Parzystość, Hamming i CRC

Konwerter liczb całkowitych

Wpisz liczbę w dowolnym polu, a pozostałe zaktualizują się natychmiast. Można podawać liczby dowolnej wielkości, przedrostki takie jak 0x czy 0b oraz spacje między grupami bitów.

Podstawy
Zapis na n bitach

Bity (kliknij bit, aby go zmienić)

Znak Unicode o tym kodzie:

Krok po kroku

Tekst na szesnastkowy, dwójkowy i Base64

Każdy znak zapisuje się jako jeden lub kilka bajtów według kodowania UTF-8: znaki ASCII (litery bez ogonków, cyfry i podstawowe symbole) zajmują jeden bajt, a «ą», «ł» czy «€» dwa lub trzy. Pisz w dowolnym polu; w zapisie dwójkowym i dziesiętnym oddzielaj bajty spacjami.

Tekst i bajty

Czym jest pozycyjny system liczbowy

W systemie pozycyjnym o podstawie \(b\) każda cyfra jest warta swoją wartość pomnożoną przez potęgę podstawy zależną od pozycji, począwszy od \(b^0\) po prawej. Liczba o cyfrach \(d_{k}\dots d_1 d_0\) ma wartość:

\[ N = \sum_{i=0}^{k} d_i \cdot b^{\,i} \qquad \text{np. } 2026_{10} = 2\cdot10^3 + 0\cdot10^2 + 2\cdot10^1 + 6\cdot10^0 \]

Podstawa określa, ile jest różnych cyfr: 10 w systemie dziesiętnym (0–9), 2 w dwójkowym (0 i 1), 8 w ósemkowym (0–7) i 16 w szesnastkowym (0–9 i A–F). Podstawę zaznacza się indeksem dolnym (\(101_2\)) lub przedrostkiem: 0b101, 0o17, 0x1F (lub 1Fh i 16#1F w sterownikach PLC).

DziesiętnyDwójkowyÓsemkowyHex
0000000
1000111
2001022
3001133
4010044
5010155
6011066
7011177
81000108
91001119
10101012A
11101113B
12110014C
13110115D
14111016E
15111117F

System dwójkowy

To system układów cyfrowych: każda cyfra (bit) to 0 lub 1, które sprzęt reprezentuje dwoma poziomami napięcia. 4 bity tworzą półbajt (nibble), 8 bitów bajt, a 16 lub 32 bity słowo (WORD, DWORD). Skrajny lewy bit jest najbardziej znaczący (MSB), a skrajny prawy najmniej znaczący (LSB). Na n bitach można zapisać \(2^n\) wartości, od 0 do \(2^n - 1\).

System ósemkowy i szesnastkowy

To zwięzłe sposoby zapisu liczb dwójkowych: ponieważ \(8 = 2^3\) i \(16 = 2^4\), każda cyfra ósemkowa odpowiada 3 bitom, a szesnastkowa 4 bitom. Aby przeliczyć, wystarczy pogrupować bity od prawej: \(1011\,0110_2 = \text{B6}_{16}\) oraz \(10\,110\,110_2 = 266_8\).

System szesnastkowy jest wszędzie: adresy pamięci, kolory stron WWW (#1F6FEB), adresy MAC, kody błędów i rejestry Modbus. Ósemkowy stosuje się głównie w uprawnieniach Uniksa (chmod 755) i w niektórych starszych sterownikach PLC.

Liczby ujemne: znak-moduł, kod U1 i kod U2

Przykład: −45 w kodzie U2 na 8 bitach

\(45 = 0010\,1101\). Negujemy bity: \(1101\,0010\). Dodajemy 1: \(1101\,0011 = \text{D3}_{16}\). Sprawdzenie: \(-128 + 64 + 16 + 2 + 1 = -45\).

Wartość (4 bity)Znak-modułU1U2Nadmiar 8
+70111011101111111
+10001000100011001
00000 i 10000000 i 111100001000
−11001111011110111
−71111100010010001
−8––10000000
Zakres na n bitach\(\pm(2^{n-1}-1)\)\(\pm(2^{n-1}-1)\)\(-2^{n-1} \dots 2^{n-1}-1\)\(-2^{n-1} \dots 2^{n-1}-1\)

Jeśli wynik działania wykracza poza zakres, następuje przepełnienie (overflow): na 16 bitach 32767 + 1 daje −32768. To klasyczny błąd w licznikach PLC typu INT.

Tekst, ASCII i UTF-8

Kod ASCII przypisuje 7-bitową liczbę każdej literze, cyfrze i znakowi: «A» to 65 (0x41), «a» to 97 (0x61), a «0» to 48 (0x30), więc wartość cyfry otrzymuje się, odejmując 0x30. Kody od 0 do 31 to znaki sterujące, np. nowa linia (LF, 0x0A), powrót karetki (CR, 0x0D) albo STX i ETX, które w wielu urządzeniach szeregowych oznaczają początek i koniec ramki.

UTF-8 rozszerza ASCII na cały Unicode, nie zmieniając tych pierwszych 128 kodów: pozostałe znaki zajmują od 2 do 4 bajtów, a pierwszy bajt mówi, ile ich jeszcze jest. Dlatego tekst z polskimi znakami «zajmuje więcej», niż się wydaje, a gdy urządzenie czyta te bajty jako Latin-1, zamiast «ó» pojawiają się dziwne znaki, np. «Ã³». Base64 to nie kodowanie tekstu, lecz sposób zapisu dowolnych bajtów za pomocą 64 drukowalnych znaków (4 znaki na każde 3 bajty); używa się go w poczcie e-mail, certyfikatach i żądaniach sieciowych.

Zobacz też: algebra Boole'a, siatka Karnaugha i symulator ladder dla PLC.