PL

Obwód RLC szeregowy i równoległy

Impedancja, prądy, moce i rezonans z wykresem wskazowym

Kalkulator obwodów RLC

Wpisz rezystancję, indukcyjność, pojemność i zasilanie. Kalkulator rozwiązuje obwód i rysuje wykres wskazowy.

Obwód
Ω
mH
µF
V
Hz

Wzory obwodu RLC

1. Reaktancje

\[ X_L = 2\pi f L \]\[ X_C = \frac{1}{2\pi f C} \]\[ \omega = 2\pi f \]

Reaktancja cewki rośnie z częstotliwością, a kondensatora maleje. Dlatego istnieje częstotliwość, przy której są równe: częstotliwość rezonansowa.

2. RLC szeregowy

\[ \overline{Z} = R + j\,(X_L - X_C) \]\[ |Z| = \sqrt{R^2 + (X_L - X_C)^2} \]\[ \varphi = \arctan\frac{X_L - X_C}{R} \]

Prąd jest taki sam we wszystkich trzech elementach, \(I = V/|Z|\), a napięcia wynoszą \(V_R = R\,I\), \(V_L = X_L\,I\), \(V_C = X_C\,I\). \(V_L\) i \(V_C\) są w przeciwfazie: w pobliżu rezonansu mogą być znacznie większe od napięcia zasilania.

3. RLC równoległy

\[ \overline{Y} = \frac{1}{R} + j\left(\frac{1}{X_C} - \frac{1}{X_L}\right) \]\[ I = V \cdot |Y| \]

Teraz napięcie jest wspólne, a prądy gałęzi wynoszą \(I_R = V/R\), \(I_L = V/X_L\), \(I_C = V/X_C\). W rezonansie \(I_L\) i \(I_C\) znoszą się, a prąd całkowity jest minimalny.

4. Trzy stany obwodu

StanSzeregowyRównoległyZachowanie
Indukcyjny\(X_L > X_C\)\(X_L < X_C\)Prąd opóźnia się względem napięcia
Rezonans\(X_L = X_C\)Obwód czysto rezystancyjny; prąd maksymalny (szeregowy) lub minimalny (równoległy)
Pojemnościowy\(X_L < X_C\)\(X_L > X_C\)Prąd wyprzedza napięcie

5. Rezonans, dobroć i pasmo przenoszenia

\[ f_0 = \frac{1}{2\pi\sqrt{L\,C}} \]\[ Q_{szer} = \frac{1}{R}\sqrt{\frac{L}{C}} \]\[ Q_{\text{równ}} = R\sqrt{\frac{C}{L}} \]\[ BW = \frac{f_0}{Q} \]
Przykład: RLC szeregowy przy 230 V, 50 Hz

R = 10 Ω, L = 50 mH, C = 100 µF.

\[ X_L = 2\pi \cdot 50 \cdot 0{,}05 = 15{,}71\ \Omega \]\[ X_C = \frac{1}{2\pi \cdot 50 \cdot 10^{-4}} = 31{,}83\ \Omega \]
\[ |Z| = \sqrt{10^2 + (15{,}71 - 31{,}83)^2} = 18{,}97\ \Omega \qquad I = \frac{230}{18{,}97} = 12{,}12\ \text{A} \]

\(\varphi = -58{,}2^\circ\): obwód jest pojemnościowy, z \(\cos\varphi = 0{,}53\). Rezonans występuje przy \(f_0 = 1/(2\pi\sqrt{0{,}05 \cdot 10^{-4}}) = 71{,}2\ \text{Hz}\).

Zobacz też: kompensacja mocy biernej kondensatorami · Thévenin i Norton · trójkąt-gwiazda z impedancjami