Krzywa biegunowa, układ C-γ, izokandele, izoluksy i wykres stożkowy
Karta katalogowa oprawy zawiera kilka rysunków opisujących, jak rozsyła ona światło. Umiejętność ich czytania pozwala dobrać odpowiednią oprawę bez programu obliczeniowego: czy wiązka jest wąska czy szeroka, czy oświetla ściany, czy olśniewa i ile luksów da na danej wysokości. Symulator rysuje trzy główne wykresy dla przykładowej oprawy; zmień jej dane i zobacz, jak się zmieniają.
Oprawa w symulatorze to model matematyczny (rozsył cosⁿ), który przypomina rzeczywiste oprawy, ale nie odpowiada żadnemu konkretnemu produktowi. W projekcie zawsze używaj danych fotometrycznych producenta.
Do opisu kierunku, w którym wychodzi światło, używa się układu pionowych płaszczyzn obracających się wokół osi oprawy, jak kartki otwartej książki:
Naświetlacze sportowe i elewacyjne czasem używają innego układu, B-β, z osią w kierunku wiązki, bo lepiej opisuje oprawy montowane pod kątem.
To najczęstszy wykres. Pokazuje światłość w każdym kierunku γ, w jednej lub dwóch płaszczyznach C, we współrzędnych biegunowych: odległość od środka to światłość. Zwykle płaszczyznę C0–C180 rysuje się linią ciągłą, a C90–C270 przerywaną. Jeśli obie się pokrywają, oprawa jest obrotowo symetryczna.
W naświetlaczach o bardzo wąskiej wiązce krzywa biegunowa wyglądałaby jak trudna do odczytania igła, dlatego producent często podaje ją we współrzędnych prostokątnych: światłość na osi pionowej, kąt na poziomej.
Krzywa biegunowa pokazuje tylko dwie płaszczyzny. Wykres izokandeli pokazuje wszystkie kierunki naraz: to mapa sfery otaczającej oprawę, na której linią łączy się kierunki o tej samej światłości, tak jak poziomice na mapie topograficznej łączą punkty o tej samej wysokości. W symulatorze środek to nadir (γ = 0°), każdy okrąg to kąt γ, a kierunek wskazuje płaszczyznę C.
Jest niezbędny dla opraw asymetrycznych, takich jak drogowe czy naświetlacze, w których światłość bardzo zmienia się między płaszczyznami. W oprawie symetrycznej izokandele są współśrodkowymi okręgami.
Pokazują natężenie oświetlenia, jakie oprawa wytwarza na płaszczyźnie poziomej (podłodze lub płaszczyźnie roboczej): każda krzywa łączy punkty o tej samej liczbie luksów. Oblicza się je z rozsyłu światłości za pomocą prawa odwrotności kwadratu odległości i prawa cosinusa:
Katalogi oświetlenia drogowego podają izoluksy w postaci względnej (w % maksymalnego natężenia, z odległościami w wielokrotnościach wysokości zawieszenia \(h\)), aby wykres pasował do każdej wysokości i strumienia. Dodając izoluksy kilku opraw, otrzymuje się oświetlenie obszaru: to metoda punktowa.
Dla reflektorów i downlightów jest najbardziej praktyczny: dla kilku odległości podaje średnicę oświetlonego koła (przy kącie rozsyłu) i natężenie w środku. Pozwala dobrać reflektor i wysokość bez obliczeń. Tabela symulatora to wykres stożkowy dla wybranej oprawy i strumienia.
Wykresy powstają z tabeli światłości zmierzonej goniofotometrem, którą producent publikuje w pliku: EULUMDAT (.ldt), format europejski, lub IES (.ies), format północnoamerykański (ANSI/IES LM-63). Oba zawierają światłość dla siatki płaszczyzn C i kątów γ. Programy takie jak DIALux czy Relux wczytują te pliki i obliczają na ich podstawie izoluksy, równomierność i UGR całej instalacji.
Zobacz też: metoda punktowa, klasyfikacja opraw, przelicznik luksów, lumenów i kandeli i obliczenia oświetlenia.