PL

Siły między przewodami

Pole magnetyczne prądu, siła między dwoma przewodami i siły zwarciowe w szynach zbiorczych

Każdy przewód z prądem wytwarza wokół siebie pole magnetyczne w postaci pierścieni, a każdy inny przewód z prądem znajdujący się w tym polu doznaje siły. Przy normalnych prądach te siły są małe. Przy zwarciu, przy dziesiątkach kiloamperów, mogą wyginać szyny, łamać izolatory i wyrywać kable z uchwytów.

Pole przewodu i siła między dwoma przewodami

Pole długiego prostego przewodu maleje z odległością, a siła na metr między dwoma równoległymi przewodami jest proporcjonalna do iloczynu ich prądów:

\[ B = \frac{\mu_0\, I}{2\pi\, r} \]

\[ \frac{F}{l} = \frac{\mu_0\, I_1\, I_2}{2\pi\, d} = 2\cdot 10^{-7}\,\frac{I_1\, I_2}{d}\ \text{N/m} \]

Symulator

Pokaż

· prąd wychodzący, × wchodzący. Żółte linie to linie pola, a pomarańczowe strzałki to siła na każdy przewód. Przeciągaj przewody; dotknij pustego miejsca, aby zmierzyć B. W układzie trójfazowym na dole rysowana jest siła pozioma na L2 (pomarańczowa) i L1 (fioletowa).

Co wypróbować

Siły zwarciowe w szynach zbiorczych

Przy zwarciu trójfazowym najbardziej obciążona jest faza środkowa. Według IEC 60865 maksymalna siła na nią między dwoma wspornikami w odstępie l wynosi:

\[ F_{m3} = \frac{\mu_0}{2\pi}\,\frac{\sqrt{3}}{2}\, i_p^2\,\frac{l}{a_m} \qquad i_p = \kappa\,\sqrt{2}\,I_k'' \]

ip to prąd udarowy zwarcia: prąd symetryczny \( I_k'' \) plus składowa nieokresowa pierwszego półokresu. Współczynnik κ wynosi od 1,02 w sieciach bardzo rezystancyjnych do 2 w bardzo indukcyjnych; w pobliżu dużego transformatora zwykle 1,7–1,9. am to efektywny odstęp faz, dla pojedynczych szyn prawie równy rozstawowi osi.

Równoważna siła statyczna, bez uwzględnienia drgań własnych szyn i rozkładu na wsporniki. Do doboru szyn i izolatorów należy stosować IEC 60865 lub wyniki badań producenta rozdzielnicy.

Przykład

Rozdzielnica obok transformatora 1000 kVA może mieć około 25 kA prądu zwarciowego. Przy κ = 1,8 prąd udarowy wynosi 64 kA. Przy fazach co 10 cm i wspornikach co 50 cm siła na fazę środkową to około 3500 N: ponad 350 kg naciskające na środek półmetrowego przęsła przez kilka dziesiątych sekundy.