PL

Efektywność energetyczna oświetlenia

VEEI, moc jednostkowa (W/m²) i zużycie według CTE DB HE 3

Kalkulator

Pomieszczenie
m²
lx
Instalacja
W
Razem z zasilaczem lub statecznikiem
lm
h
Biuro: 2000–2500 h. Praca ciągła: 8760 h
€/kWh

Limity z tabel 3.1-HE3 i 3.2-HE3 hiszpańskiego Technicznego Kodeksu Budowlanego (DB HE, wersja z 2019 r. z późniejszymi zmianami). Mają charakter pomocniczy: w projekcie zawsze sprawdzaj obowiązujący tekst opublikowany w hiszpańskim dzienniku urzędowym (BOE).

Czym jest VEEI

Wskaźnik efektywności energetycznej instalacji (VEEI, od hiszp. valor de eficiencia energética de la instalación) mówi, ile watów na metr kwadratowy potrzeba na każde 100 luksów. Im niższy, tym instalacja bardziej efektywna: łączy w jednej liczbie skuteczność lamp, sprawność opraw i to, jak dobrze wykorzystuje się światło w pomieszczeniu.

\[ VEEI = \frac{P \cdot 100}{S \cdot E_m} \quad \left[\frac{\text{W/m}^2}{100\ \text{lx}}\right] \]

Porównywanie samych W/m² byłoby niesprawiedliwe: laboratorium z 750 lx potrzebuje więcej mocy niż korytarz ze 100 lx. Dzieląc przez luksy, VEEI mierzy efektywność niezależnie od poziomu oświetlenia.

Limity CTE DB HE 3

Sekcja HE 3 Dokumentu Podstawowego o oszczędzaniu energii wymaga, aby VEEI każdej strefy nie przekraczał wartości granicznej z tabeli 3.1-HE3, a całkowita moc zainstalowana na powierzchnię nie przekraczała wartości z tabeli 3.2-HE3.

Przeznaczenie pomieszczeniaGraniczny VEEI
Biurowe ogólnie; perony; hale wystawowe lub targowe3,0
Gabinety diagnostyczne; sale lekcyjne i laboratoria3,5
Sale szpitalne; pomieszczenia nieujęte; strefy wspólne; magazyny, archiwa, pomieszczenia techniczne i kuchnie; parkingi; obiekty sportowe4,0
Dworce; supermarkety, hipermarkety i domy towarowe; biblioteki, muzea i galerie sztuki5,0
Strefy wspólne w budynkach niemieszkalnych; centra handlowe (bez sklepów)6,0
Hotelarstwo i gastronomia; obiekty sakralne; sale widowiskowe, audytoria, sale zebrań i konferencyjne; sklepy i drobny handel8,0
Pokoje hotelowe, hostele itp.10,0
Pomieszczenia z natężeniem oświetlenia powyżej 600 lx2,5
Maksymalna moc zainstalowanaW/m²
Parkingi5
Pozostałe przeznaczenia ze średnim natężeniem do 600 lx10
Pozostałe przeznaczenia ze średnim natężeniem powyżej 600 lx25

Ponadto każda strefa musi mieć ręczne włączanie i wyłączanie (sama rozdzielnica nie wystarczy) oraz centralne sterowanie czasowe. W strefach używanych sporadycznie, takich jak toalety, korytarze, klatki schodowe czy parkingi, sterowanie czasowe można zastąpić czujnikami obecności lub przyciskami czasowymi. Oprawy w odległości mniejszej niż 5 m od okien lub pod świetlikami muszą być automatycznie regulowane w zależności od światła dziennego, jeśli pomieszczenie otrzymuje wystarczająco dużo światła z zewnątrz, z wyjątkiem niektórych przeznaczeń, jak pokoje hotelowe, sale szpitalne i drobny handel.

Wymagania dotyczą nowych budynków i remontów, w których wymienia się instalację oświetleniową. Wyłączone są m.in. wnętrza mieszkań oraz budynki zabytkowe, jeśli spełnienie wymagań zmieniłoby ich charakter.

Przykład

Biuro 60 m² z 16 panelami LED po 36 W i 500 lx
\[ P = 16 \cdot 36 = 576\ \text{W} \qquad \frac{P}{S} = \frac{576}{60} = 9{,}6\ \text{W/m}^2 \]
\[ VEEI = \frac{576 \cdot 100}{60 \cdot 500} = 1{,}92 \;\le\; 3{,}0 \]

Spełnia VEEI dla przeznaczenia biurowego i mieści się poniżej maksymalnej mocy 10 W/m². Ze starymi oprawami świetlówkowymi 4 × 18 W, które pobierają ze statecznikiem około 70 W, to samo biuro przekroczyłoby 1100 W, a VEEI wzrósłby powyżej 3,7: nie spełniałoby wymagań.

Jak obniżyć VEEI

VEEI a LENI

VEEI ocenia moc zainstalowaną. Norma PN-EN 15193 definiuje inny wskaźnik, LENI (Lighting Energy Numeric Indicator), który mierzy roczne zużycie energii na metr kwadratowy (kWh/m²·rok) i uwzględnia godziny pracy, obecność użytkowników, światło dzienne i systemy sterowania. Stosuje się go w certyfikacji energetycznej i w systemach takich jak BREEAM czy LEED.

Zobacz też: obliczenia oświetlenia, poziomy natężenia oświetlenia, przelicznik luksów i lumenów i spadek napięcia.