float, double, half, bfloat16 i FP8 bit po bicie, kolejność bajtów w Modbus i format Q
Wpisz liczbę dziesiętną, a zobaczysz, jak jest zapisywana w każdym formacie: bity znaku, wykładnika i mantysy, dokładną wartość, która faktycznie zostaje zapisana, oraz błąd zaokrąglenia. Możesz też wpisać wartość szesnastkową lub klikać bity jeden po drugim.
znak · wykładnik · mantysa (część ułamkowa)
Liczba float zajmuje dwa 16-bitowe rejestry. Jeśli odczytana wartość nie ma sensu, wypróbuj inną kolejność: to najczęstszy problem przy odczycie REAL przez Modbus.
W zapisie stałoprzecinkowym liczba jest przechowywana jako całkowita, a przecinek znajduje się w umówionym miejscu: przy n bitach ułamkowych liczba całkowita wynosi \(x \cdot 2^n\). Stosuje się go w procesorach DSP, mikrokontrolerach bez jednostki zmiennoprzecinkowej i niektórych kartach analogowych.
Do zapisu bardzo dużych lub bardzo małych liczb używa się notacji naukowej o podstawie 2. Norma IEEE 754 dzieli bity na trzy pola: znak s, wykładnik e (zapisany z nadmiarem, czyli przesunięciem) i mantysę f (tylko część ułamkową, ponieważ wiodąca jedynka jest domyślna):
\(12{,}375 = 1100{,}011_2 = 1{,}100011_2 \cdot 2^3\). Znak 0. Wykładnik \(3 + 127 = 130 = 1000\,0010_2\). Mantysa: bity po przecinku, \(100\,0110\,0000\dots\). Razem: \(0\,10000010\,10001100000000000000000 = \text{0x41460000}\).
0,1 w systemie dwójkowym jest ułamkiem okresowym (\(0{,}0\overline{0011}_2\)), więc zostaje zaokrąglone: w formacie float zapisuje się 0,100000001490116119384765625. W double suma 0,1 + 0,2 daje 0,30000000000000004. Dlatego dwóch liczb rzeczywistych nie porównuje się operatorem ==, lecz sprawdza, czy ich różnica jest mniejsza od tolerancji. Nie należy też używać REAL jako licznika: od 16 777 216 (\(2^{24}\)) float nie potrafi już dodać 1.
W formacie Qm.n jest m bitów całkowitych i n ułamkowych. W Q15 (16 bitów ze znakiem, n = 15) zapisuje się wartości od −1 do prawie +1 z rozdzielczością \(2^{-15} \approx 3 \cdot 10^{-5}\): 0,5 zapisuje się jako 16384 (0x4000). Jest to szybkie i przewidywalne, ale trzeba pilnować zakresu, bo po jego przekroczeniu wartość się nasyca lub „przekręca”.
Sterowniki PLC stosują tę samą ideę do wejść analogowych: w Siemensie 0–10 V lub 4–20 mA odczytuje się jako liczbę całkowitą od 0 do 27648, więc 13824 odpowiada 50 %. To skalowanie wykonują funkcje takie jak SCALE lub NORM_X.
Zobacz też: konwerter dwójkowy i szesnastkowy, przetwarzanie A/C i C/A i przetwornik 4-20 mA.