PL

Konwersja poziomów logicznych

Zgodność rodzin, marginesy zakłóceń i jak połączyć 5 V z 3,3 V

Cztery progi

Żeby wyjście i wejście się rozumiały, nie wystarczy wspólne zasilanie: trzeba porównać cztery napięcia z ich kart katalogowych.

\[ NM_H = V_{OH} - V_{IH} \ge 0 \qquad NM_L = V_{IL} - V_{OL} \ge 0 \]

Marginesy zakłóceń \(NM_H\) i \(NM_L\) to napięcie zakłócające, które połączenie znosi bez błędów. Między VIL a VIH leży strefa zakazana, w której wejście może odczytać cokolwiek. Jest też piąty warunek: napięcie wyjścia nie może przekroczyć maksimum dopuszczalnego dla wejścia, zwykle jego zasilania plus 0,3 V, chyba że wejście toleruje 5 V.

Sprawdzanie zgodności

Typowe wartości katalogowe przy małym obciążeniu (JEDEC dla rodzin, karty katalogowe dla mikrokontrolerów). Przy dużych prądach wyjściowych VOH spada, a VOL rośnie: zawsze sprawdzaj kartę katalogową konkretnych elementów.

Dzielnik rezystancyjny (z 5 V na 3,3 V)

To najprostsza metoda dla jednokierunkowego sygnału obniżającego poziom: dwa rezystory zmniejszają jedynkę 5 V do nieco ponad 3 V. Ograniczeniem jest szybkość, bo pojemność wejścia ładuje się przez rezystancję zastępczą dzielnika.

V
V
kΩ
V
V
pF
\[ V_{out} = V_{in}\,\frac{R_2}{R_1 + R_2} \qquad R_{th} = \frac{R_1 R_2}{R_1 + R_2} \qquad t_r \approx 2{,}2\,R_{th}\,C \]

Aby sygnał był niezawodny, każdy półokres powinien trwać co najmniej około trzech czasów narastania; kalkulator podaje częstotliwość maksymalną według tej zasady. Rezystory kilku kΩ wystarczą dla UART i wolnego SPI; dla SPI o kilku MHz dzielnik nie wystarcza i lepszy jest bufor.

Metody konwersji

MetodaKierunekSzybkośćTypowe zastosowanie
Dzielnik rezystancyjnyW dół (5 → 3,3 V), jednokierunkowoNiska do średniej (zależy od rezystorów)RX UART, wolne sygnały, wejścia czujników
Rezystor szeregowy (1 do 10 kΩ)W dół, jednokierunkowoŚredniaTylko jeśli karta katalogowa dopuszcza prąd przez diody zabezpieczające; mało zalecane
Połączenie bezpośrednieW górę (3,3 → 5 V)WysokaDziała, jeśli odbiornik ma wejścia TTL (VIH = 2 V): 74HCT, 74ACT, wiele modułów
MOSFET z kanałem N i dwoma pull-up (BSS138, 2N7002)Dwukierunkowo, wyjścia z otwartym drenemDo kilkuset kHzI²C, 1-Wire, SMBus
Bufor z wejściami tolerującymi 5 V (74LVC, 74LVC1G)W dół, jednokierunkowoBardzo wysoka (dziesiątki MHz)SPI, zegary, szybkie magistrale
Bufor 74HCT/74AHCT zasilany z 5 VW górę, jednokierunkowoWysokaTaśmy LED WS2812 z mikrokontrolera 3,3 V
Translator z dwoma zasilaniami (74LVC245, SN74LVC8T245)Dwukierunkowo z pinem kierunkuBardzo wysokaMagistrale równoległe i danych
Translator automatyczny (TXB0108, TXS0108E)Dwukierunkowo bez pinu kierunkuWysokaTXB do wyjść push-pull; TXS do otwartego drenu i I²C

Konwerter z MOSFET

To układ tanich modułów „level shifter”. MOSFET z kanałem N ma bramkę na 3,3 V, źródło po stronie 3,3 V i dren po stronie 5 V, a każda strona ma własny pull-up. Działa w obu kierunkach:

Wymaga MOSFET-a z napięciem progowym wyraźnie poniżej niższego zasilania (BSS138: 0,8 do 1,5 V) i jest przeznaczony do wyjść z otwartym drenem. Z wyjściami push-pull też działa, ale zbocze narastające zależy wyłącznie od pull-up, więc jest wolne.

Zasady praktyczne

Zobacz też: rezystory pull-up i magistrala I²C, tranzystor jako klucz, transoptory i prawo Ohma.