TR

Üç fazlı bir motorun sarım sayısının hesaplanması

Giriş

Faz başına sarım sayısı, üç fazlı bir motor sargısının temel parametrelerinden biridir. İndüklenen gerilimi, statorun manyetik davranışını ve motorun ısıl performansını doğrudan belirler. Sarım sayısını yanlış belirlemek şunlara yol açabilir:

Bu teknik kılavuz, sarım sayısının teoride nasıl bulunacağını ve gerçek bir yeniden sarım işinde nasıl ayarlanacağını anlatıyor.

Teori

Üç fazlı bir sistemde faz başına indüklenen zıt EMK (zıt elektromotor kuvvet) şöyle verilir:

$$ E = 4{,}44 \cdot f \cdot N \cdot \Phi \cdot k_w $$

Burada:

N çekildiğinde faz başına sarım sayısı bulunur:

$$ N = \frac{E}{4{,}44 \cdot f \cdot \Phi \cdot k_w} $$

Pratikte E, sargı direnci ve kaçak reaktans üzerindeki düşüm nedeniyle uygulanan faz geriliminden biraz düşüktür; genellikle E ≈ 0,95 · Vfaz kabul edilir.

Sarım sayısı nasıl hesaplanır

Çözümlü örnek

4 kutuplu, 400 V yıldız bağlı, 50 Hz üç fazlı bir motor yeniden sarılacak. Statorunda 36 oluk, iç çapı D = 120 mm ve paket uzunluğu L = 100 mm var. Ortalama hava aralığı akı yoğunluğunu 0,6 T ve sargı faktörünü kw = 0,96 alıyoruz.

  1. Faz gerilimi: 400 / √3 ≈ 231 V, dolayısıyla E ≈ 0,95 · 231 ≈ 219 V.
  2. Bir kutbun alanı: π · D · L / 2p = π · 0,12 · 0,10 / 4 ≈ 0,00942 m².
  3. Kutup başına akı: Φ = 0,6 · 0,00942 ≈ 0,00565 Wb.
  4. Faz başına sarım: N = 219 / (4,44 · 50 · 0,00565 · 0,96) ≈ 182 sarım.
  5. Tek katlı sargıda 36 olukla faz başına 36 / (2 · 3) = 6 bobin vardır, yani her bobinde 182 / 6 ≈ 30 sarım bulunur (faz başına 180 sarım).

Motorun orijinal bir sargısı varsa mutlaka onun verileriyle karşılaştırın: sarım sayısı benzer olmalıdır. Daha hassas bir hesap için sarım hesaplayıcısını deneyin.

Sökmeden önce hangi veriler alınmalı

Endüksiyonu seçmek

Endüksiyon temel karardır: daha düşük endüksiyon daha çok sarım, daha ince tel ve daha az güç verir; daha yüksek endüksiyon daha az sarım ve daha çok güç verir, ama boşta akım ve demirdeki ısı artar. Sarım hesaplayıcısı hava aralığındaki en yüksek endüksiyonla çalışır; 4 kutuplu motorda bu genellikle 7000 ile 10 000 G arasındadır. Bu kılavuzdaki ortalama endüksiyon, bu en yüksek değerin yaklaşık 2/π’sidir: ortalama 0,6 T, yaklaşık 9400 G en yüksek değerdir.

Sonucu toplam iletken sayısıdır (6·N). Tek katmanda bobin başına sarımı bulmak için oluk sayısına bölün. Yukarıdaki örnekte 9500 G, 1082 verir ve 1082 / 36 ≈ 30 sarım eder; formülle aynıdır.

Sarım sayısından tele

  1. Her fazın akımını hesaplayın: yıldızda hat akımıdır; üçgende hat akımının 1,73’e bölümüdür.
  2. Akım yoğunluğuna bölün. Genel bir yol gösterici olarak yaklaşık 4-7 A/mm² kullanılır; motor büyüdükçe veya soğutma kötüleştikçe daha az.
  3. Kesit büyük çıkarsa IEC eşdeğerleri veya NEMA eşdeğerleri ile birkaç tele bölün.
  4. Sığdığını Oluk başına sarım ile kontrol edin. Sığmazsa endüksiyonu veya istenen gücü gözden geçirin.

Örnekte yıldızda 11 A ve 5 A/mm² ile 2,2 mm² gerekir. Üç adet 0,95 mm tel 2,13 mm² eder, yaklaşık 5,2 A/mm². Oluk başına 30 sarımla her olukta 90 tel olur.

Gerilimi değiştirirseniz veya sargıyı korursanız

Özgün sargının verileri varsa sıfırdan hesaplamak gerekmez. Aynı frekansta başka bir gerilim için sarımlar gerilimle orantılı, kesit ise ters orantılı değişir: bobinde 230 V’tan 400 V’a geçmek yaklaşık 1,74 kat daha çok sarım ve 1,74 kat daha az kesit demektir. Aynı gerilimde frekans değişirse sarımlar frekansla ters orantılıdır. Tüm durumlar, örneklerle birlikte Asenkron motor sargısını değiştirmek rehberindedir.

Başvuru tablosu

Kutup RPM (50 Hz)
2 3000
4 1500
6 1000
8 750
⚠ Teknik not: motorun kayması nedeniyle gerçek hız her zaman biraz daha düşüktür.

Sık yapılan hatalar