TR

Ampère yasası

Giriş

Manyetik alan, hareket eden elektrik yükleri tarafından üretilir. Kütleçekim veya elektrostatik alanlardan farklı olarak kaynağı ya da kuyusu yoktur. Bu nedenle kuvvet çizgileri kapalıdır ve tüm uzayda süreklidir; bu da herhangi bir kapalı yüzeyden geçen manyetik akının her zaman sıfır olduğu anlamına gelir. Bu, manyetostatik alan için Gauss yasasıdır.

$$ \oint_{C} \vec{B} \cdot d\vec{S} = 0 $$

Ampère yasası bir akımın ürettiği manyetik alanı hesaplamamızı sağlar. Bunu sonsuz uzunlukta silindirik bir iletkene, yani tipik bir tel ya da kabloya uyguluyoruz. İşi basitleştirmek için sonsuz kabul edilir; aksi hâlde hesaplar çok daha karmaşık hâle gelir. Bu yüzden ideal özelliklere sahip bir iletkene odaklanıyoruz (dolu, homojen yoğunluklu ve sonsuz uzunlukta).

Grafica2
$$ \oint \vec{B} \cdot d\vec{l} = \mu_0 I_{enc} $$

İletkenin merkezinden (yarıçapı R) r uzaklıktaki B'yi bulmak istiyoruz; çoğu durumda r, iletken yüzeyinden olan radyal uzaklık olarak alınabilir. Ortaya çıkan alan teğetseldir ve ortam da homojen olduğu sürece r uzaklığında sabittir; bu durumda ortam boşluktur, bu yüzden o ortamın geçirgenliği \( \mu_0 \) kullanılır.

İletkenin içinde (r < R) $$ B = \frac{\mu_0 I}{2\pi R^2}\, r $$
İletkenin dışında (r > R) $$ B = \frac{\mu_0 I}{2\pi r} $$
Her iki formül de SI birimlerini kullanır; sonuç tesla (T) cinsindendir. 1 T = 10 000 gauss

Böylece aşağıdaki grafik elde edilir. Bizi en çok ilgilendiren alan, iletkenin dışındaki alandır.

Grafica1