PL

Silniki DC z mostkiem H

Kierunek obrotów, prędkość z PWM, prąd rozruchowy i wybór sterownika

Kalkulator

Silnik
V
obr/min
Ω
A
Sterownik i PWM
V
%
kHz
V

Prosty model silnika: siła przeciwelektromotoryczna proporcjonalna do prędkości, prąd biegu jałowego pominięty. Dane sterowników orientacyjne, z kart katalogowych; rzeczywisty prąd ciągły zależy od chłodzenia.

Czym jest mostek H

Silnik prądu stałego obraca się w jedną lub drugą stronę zależnie od biegunowości napięcia. Mostek H składa się z czterech łączników (tranzystorów) ułożonych jak litera H, z silnikiem w poprzeczce. Zamknięcie Q1 i Q4 przepuszcza prąd przez silnik od lewej do prawej; zamknięcie Q2 i Q3 – odwrotnie. Dwa łączniki po tej samej stronie nigdy nie mogą być zamknięte jednocześnie, bo zwarłyby zasilanie: scalone sterowniki temu zapobiegają i wstawiają krótki czas martwy między przełączeniami.

IN1IN2ŁącznikiSilnik
10Q1 i Q4Naprzód
01Q2 i Q3Wstecz
11Q3 i Q4 (lub Q1 i Q2)Hamowanie: zwarte zaciski hamują silnik
00ŻadenWybieg: silnik zatrzymuje się sam

Dokładna kombinacja wejść dla hamowania i wybiegu różni się między sterownikami; sprawdź jego tablicę prawdy.

Prędkość z PWM

Prędkość reguluje się PWM: silnik dostaje impulsy o napięciu zasilania i dzięki swojej indukcyjności i bezwładności reaguje na napięcie średnie. Prędkość jest w przybliżeniu proporcjonalna do napięcia pomniejszonego o spadek na tworniku:

\[ V_{\text{śr}} = D\,(V_s - V_{driver}) \]
\[ n \approx \frac{V_{\text{śr}} - I\,R}{k_e} \]
\[ k_e = \frac{V_{nom}}{n_0} \]

Przy PWM poniżej około 15 kHz silnik słyszalnie piszczy; powyżej 20 kHz już go nie słychać, ale rosną straty przełączania sterownika. Wiele tanich sterowników ma problemy powyżej 20–30 kHz.

Prąd rozruchowy

Gdy silnik stoi, nie wytwarza siły przeciwelektromotorycznej i prąd ogranicza tylko rezystancja twornika: prąd rozruchowy, czyli prąd zablokowanego wirnika, wynosi V/R, często od pięciu do dziesięciu razy więcej niż znamionowy. Sterownik musi krótko wytrzymać ten szczyt lub go ograniczyć; wiele nowoczesnych sterowników samo ogranicza prąd. Łagodny rozruch, ze stopniowym zwiększaniem wypełnienia, zmniejsza szczyt i chroni mechanikę.

Wybór sterownika

Zobacz też: Kalkulator PWM, Tranzystor jako łącznik, Pomiar prądu bocznikiem, Silniki krokowe i Serwomechanizmy.