Kierunek obrotów, prędkość z PWM, prąd rozruchowy i wybór sterownika
Prosty model silnika: siła przeciwelektromotoryczna proporcjonalna do prędkości, prąd biegu jałowego pominięty. Dane sterowników orientacyjne, z kart katalogowych; rzeczywisty prąd ciągły zależy od chłodzenia.
Silnik prądu stałego obraca się w jedną lub drugą stronę zależnie od biegunowości napięcia. Mostek H składa się z czterech łączników (tranzystorów) ułożonych jak litera H, z silnikiem w poprzeczce. Zamknięcie Q1 i Q4 przepuszcza prąd przez silnik od lewej do prawej; zamknięcie Q2 i Q3 – odwrotnie. Dwa łączniki po tej samej stronie nigdy nie mogą być zamknięte jednocześnie, bo zwarłyby zasilanie: scalone sterowniki temu zapobiegają i wstawiają krótki czas martwy między przełączeniami.
| IN1 | IN2 | Łączniki | Silnik |
|---|---|---|---|
| 1 | 0 | Q1 i Q4 | Naprzód |
| 0 | 1 | Q2 i Q3 | Wstecz |
| 1 | 1 | Q3 i Q4 (lub Q1 i Q2) | Hamowanie: zwarte zaciski hamują silnik |
| 0 | 0 | Żaden | Wybieg: silnik zatrzymuje się sam |
Dokładna kombinacja wejść dla hamowania i wybiegu różni się między sterownikami; sprawdź jego tablicę prawdy.
Prędkość reguluje się PWM: silnik dostaje impulsy o napięciu zasilania i dzięki swojej indukcyjności i bezwładności reaguje na napięcie średnie. Prędkość jest w przybliżeniu proporcjonalna do napięcia pomniejszonego o spadek na tworniku:
Przy PWM poniżej około 15 kHz silnik słyszalnie piszczy; powyżej 20 kHz już go nie słychać, ale rosną straty przełączania sterownika. Wiele tanich sterowników ma problemy powyżej 20–30 kHz.
Gdy silnik stoi, nie wytwarza siły przeciwelektromotorycznej i prąd ogranicza tylko rezystancja twornika: prąd rozruchowy, czyli prąd zablokowanego wirnika, wynosi V/R, często od pięciu do dziesięciu razy więcej niż znamionowy. Sterownik musi krótko wytrzymać ten szczyt lub go ograniczyć; wiele nowoczesnych sterowników samo ogranicza prąd. Łagodny rozruch, ze stopniowym zwiększaniem wypełnienia, zmniejsza szczyt i chroni mechanikę.
Zobacz też: Kalkulator PWM, Tranzystor jako łącznik, Pomiar prądu bocznikiem, Silniki krokowe i Serwomechanizmy.