Rezystory, skala, rozdzielczość, pobór prądu i dokładność przy pomiarze wysokich napięć mikrokontrolerem
Kalkulator
Rezystory z szeregu E24. Maksymalna impedancja źródła i kondensator próbkujący są podane w karcie katalogowej mikrokontrolera; 10 kΩ i kilka pikofaradów to
wartości typowe.
Do czego służy
ADC mikrokontrolera mierzy tylko od 0 V do swojego napięcia odniesienia, 3,3 lub 5 V. Aby odczytać napięcie
akumulatora 12 V, zasilacza 24 V lub panelu słonecznego, obniża się je dwoma rezystorami, a w programie mnoży przez odwrotność współczynnika. To najprostszy
sposób na kontrolę naładowania akumulatora, wykrycie zaniku zasilania czy pomiar wyjścia zasilacza.
Stosunek podziału dobiera się tak, by napięcie maksymalne pozostało poniżej odniesienia z pewnym zapasem (10 % to rozsądna wartość); wtedy szpilka
lub świeżo naładowany akumulator nie nasycą odczytu.
Wartość całkowita to kompromis. Małe wartości stale pobierają prąd i rozładowują mierzony akumulator; duże sprawiają, że impedancja widziana przez ADC
jest wysoka, a odczyt wychodzi zaniżony lub zaszumiony.
Dokładność zależy głównie od tolerancji rezystorów: przy dwóch rezystorach 1 % stosunek może się różnić w najgorszym przypadku o prawie 2 %. Dla
większej dokładności stosuje się rezystory 0,1 % lub kalibruje współczynnik w programie, mierząc znane napięcie.
Impedancja widziana przez ADC
Na początku każdej konwersji ADC ładuje mały wewnętrzny kondensator. Ładuje się on przez rezystancję zastępczą dzielnika R1‖R2; jeśli jest
duża, nie zdąży się naładować i pomiar wychodzi zaniżony. Producenci podają maksymalną impedancję źródła, rzędu 10 kΩ. Przy dzielnikach o dużej wartości
rozwiązaniem jest kondensator na wejściu ADC: działa jak zbiornik ładunku i jeśli jest co najmniej 2n+1 razy większy od kondensatora
próbkującego, błąd pozostaje poniżej połowy LSB. W zamian pomiar staje się wolny (filtr dolnoprzepustowy), co nie ma znaczenia dla akumulatora, ale ma dla
szybko zmiennego sygnału. Wtedy stosuje się wzmacniacz operacyjny jako wtórnik napięciowy.
Pobór prądu i zabezpieczenie
Dzielnik 100 kΩ na akumulatorze 12 V pobiera stale 120 µA, około 2,9 mAh na dobę. W urządzeniach bateryjnych dzielnik można odłączać tranzystorem MOSFET
i włączać tylko na czas pomiaru.
Jeśli napięcie wejściowe może przekroczyć przewidywane lub przychodzi przewodem spoza płytki, warto dodać diodę zabezpieczającą do VDD lub diodę
Zenera na wejściu ADC. R1 ogranicza prąd płynący przez te diody.
Dzielnik nie nadaje się do pomiaru napięcia sieci ani napięć izolowanych: potrzebna jest izolacja galwaniczna i inne metody, np. transformator lub
wzmacniacz izolowany.
Liczy się też napięcie odniesienia: jeśli jest nim zasilanie 3,3 V, jego błąd sumuje się z błędem rezystorów. Dokładne wewnętrzne lub zewnętrzne źródło
odniesienia poprawia pomiar bezwzględny.