Szeregowo-równoległy, równoległo-szeregowy i rotacja, z 74HC595 i 74HC165
Rejestr przesuwny to szereg przerzutników D, w którym wyjście każdego z nich trafia na wejście następnego. Przy każdym zboczu zegara wszystkie bity przesuwają się o jedną pozycję: bit wchodzący z jednego końca wypycha pozostałe, a ten na drugim końcu wypada. Służy do zamiany danych szeregowych na równoległe i odwrotnie, do opóźniania sygnałów o dokładną liczbę taktów albo do budowy liczników pierścieniowych i Johnsona.
| Typ | Wejście | Wyjście | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| SISO | Szeregowe | Szeregowe | Linia opóźniająca |
| SIPO | Szeregowe | Równoległe | Więcej wyjść: diody LED, przekaźniki, wyświetlacze |
| PISO | Równoległe | Szeregowe | Więcej wejść: przyciski, przełączniki DIP |
| PIPO | Równoległe | Równoległe | Rejestr pamięci |
| Uniwersalny | Oba | Oba | Przesuw w lewo lub w prawo, jak w 74HC194 |
74HC595 przyjmuje dane na pinie SER i przesuwa je przy każdym zboczu SRCLK (zegar przesuwu). Ma też osobny rejestr wyjściowy: bity pojawiają się na wyjściach Q0–Q7 dopiero po zboczu na RCLK (zatrzask). Dzięki temu wyjścia nie migoczą podczas ładowania nowych danych. Pin Q7' wyprowadza wypadający bit i łączy się z SER kolejnego układu: trzema pinami mikrokontrolera (dane, zegar i zatrzask) steruje się 8, 16, 24 lub więcej wyjściami. Stan niski na OE włącza wyjścia, a PWM na OE ściemnia wszystkie diody naraz.
digitalWrite(LATCH, LOW); shiftOut(DATA, CLOCK, MSBFIRST, wartosc); // jeden bajt na każdy 74HC595 digitalWrite(LATCH, HIGH); // tu zmieniają się wyjścia
Każde wyjście 74HC595 bez problemu daje około 6 mA, a cały układ nie powinien przekraczać około 70 mA. Do przekaźników i większych obciążeń dodaje się ULN2803 albo stosuje TPIC6B595 z wyjściami mocy.
74HC165 robi odwrotnie: niski impuls na SH/LD kopiuje naraz osiem wejść do rejestru, a potem każde zbocze zegara wysuwa jeden bit przez Q7. Kilka układów łączy się w łańcuch, podając Q7 jednego na wejście szeregowe SER poprzedniego. Tak odczytuje się wiele przycisków lub przełączników trzema lub czterema pinami.
Przesunięcie wszystkich bitów liczby binarnej o jedną pozycję w stronę najstarszego bitu mnoży ją przez 2, a w stronę najmłodszego dzieli przez 2. Dlatego procesory mają instrukcje przesunięcia (w C x << 1 i x >> 1) i używają ich do szybkiego mnożenia i dzielenia przez potęgi dwójki. Przy rotacji wypadający bit wraca z drugiej strony i nic nie ginie.
Zobacz też: Zatrzaski i przerzutniki, Liczniki, ULN2803 do przekaźników i obciążeń i Multipleksery.