PL

ULN2803 do przekaźników i obciążeń

Prąd, spadek napięcia, nagrzewanie układu i podłączenie do mikrokontrolera

Kalkulator

Obciążenie
V
Ω
%
Układ i wejście
V
°C

Spadki napięcia i rezystancje termiczne są orientacyjne, na podstawie typowych charakterystyk producentów. Przy projekcie na granicy użyj karty katalogowej konkretnego modelu.

Czym jest ULN2803

ULN2803A to układ scalony z ośmioma tranzystorami Darlingtona w układzie wspólnego emitera, każdy z własnym rezystorem wejściowym i diodą ochronną. To najprostszy sposób, by mikrokontroler, który daje tylko kilka miliamperów na pin, sterował przekaźnikami, elektromagnesami, zaworami, brzęczykami, taśmami LED czy unipolarnymi silnikami krokowymi do 50 V i kilkuset miliamperów. Każdy kanał to gotowy, obliczony tranzystor jako łącznik.

Wyprowadzenie COM i diody gaszące

Po przerwaniu prądu w cewce powstaje skok napięcia, który zniszczyłby tranzystor. ULN2803 ma dla każdego kanału diodę między wyjściem a COM, która daje temu prądowi drogę. Aby działała, COM musi być podłączone do plusa zasilania obciążeń (12 lub 24 V przekaźników, a nie 5 V logiki). Jeśli COM pozostanie niepodłączone, diody nic nie dają; jeśli zostanie podłączone do napięcia niższego niż napięcie obciążeń, diody przewodzą i obciążenia są stale włączone. Jeśli ten sam układ steruje obciążeniami o różnych napięciach, COM łączy się z najwyższym, a obciążenia indukcyjne o niższym napięciu potrzebują własnej zewnętrznej diody.

Z diodą przekaźnik zwalnia nieco wolniej. Jeśli liczy się szybkość (szybkie zawory), dodaje się diodę Zenera szeregowo z COM, aby energia rozładowywała się przy wyższym napięciu, nie przekraczając 50 V wyjścia.

Spadek napięcia i nagrzewanie

Tranzystor Darlingtona nie nasyca się całkowicie: między wyjściem a masą pozostaje od 0,9 do 1,6 V w zależności od prądu. Ten spadek odejmuje się od napięcia na obciążeniu (przekaźnik 5 V zasilany z 5 V dostaje tylko około 4 V, często za mało) i zamienia w ciepło:

\[ P = n \cdot U_{CE(sat)} \cdot I \cdot D \qquad T_j = T_a + P\,R_{\theta JA} \le 150\ ^\circ\text{C} \]

gdzie n to liczba wyjść włączonych jednocześnie, D część czasu, w której są włączone, a RθJA rezystancja termiczna obudowy. Osiem małych przekaźników (30 mA) ledwie ogrzewa układ; osiem wyjść po 300 mA by go zniszczyło. Przy większych prądach można połączyć równolegle dwa kanały (zwarte wejścia i zwarte wyjścia), choć dzielą one prąd niedokładnie.

Sterowanie z Arduino, ESP32 lub Raspberry Pi

ULN2803A ma na każdym wejściu rezystor 2,7 kΩ szeregowo z bazą: podłącza się go bezpośrednio do pinu, bez zewnętrznego rezystora, a pobiera od 0,5 do 1,3 mA na wejście. Działa z 5 V, a także z logiką 3,3 V w ESP32, STM32 czy Raspberry Pi, choć przy 3,3 V prąd bazy jest na granicy dla wyjść powyżej około 200–250 mA. ULN2804A, z rezystorem 10,5 kΩ, przeznaczony jest do logiki CMOS 6–15 V i nie nadaje się do 3,3 V.

Masy muszą być połączone: GND mikrokontrolera, wyprowadzenie 9 i minus zasilania obciążeń. Jeśli potrzebujesz pełnej separacji między logiką a częścią mocy, użyj transoptorów lub modułów przekaźnikowych z transoptorem.

Alternatywy

UkładKanałyUwagi
ULN2003A7Jak ULN2803A, ale z siedmioma kanałami (DIP-16). Bardzo popularny na płytkach do silników krokowych 28BYJ-48
TBD62083A8Zamiennik z tranzystorami MOSFET: znacznie mniejszy spadek i mniej ciepła, ten sam rozkład wyprowadzeń
TPL7407L7MOSFET, zamiennik ULN2003 z mniejszym spadkiem
Pojedynczy MOSFET (logic level)1Do prądów kilku amperów; przy obciążeniu indukcyjnym potrzebuje własnej diody
TPIC6B5958Rejestr przesuwny z wyjściami mocy: osiem obciążeń za pomocą trzech pinów mikrokontrolera

Zobacz też: tranzystor jako łącznik, transoptory, kalkulator PWM i rezystor dla LED.