Twornik z komutatorem i magneśnica silników i prądnic
Jest narysowany od zewnątrz, w rozwinięciu, z biegunami u góry i komutatorem na dole. Każdy żłobek ma dwie linie na bok cewki: lewa to warstwa górna, prawa dolna. Każda cewka idzie w górę warstwą górną żłobka, przez czoło u góry, i w dół warstwą dolną y1 żłobków dalej. Jej dwa końce idą do dwóch wycinków odległych o yc.
Każdy kolor to gałąź, od jednej szczotki do drugiej. Na szaro cewki, które szczotki zwierają w tej chwili: komutują. Strzałka u góry pokazuje, dokąd przesuwa się twornik na rysunku: w prawo to obroty w prawo, patrząc od komutatora.
| Pętlicowe | Faliste | |
|---|---|---|
| Podziałka komutatora yc | ±m | (K ± m) / p, całkowita |
| Gałęzie równoległe (2a) | 2p·m | 2m |
| Szczotki | Jedna na biegun | Wystarczyłyby 2; zwykle jedna na biegun |
| Połączenia wyrównawcze | Tak, od 4 biegunów | Niepotrzebne |
| Zastosowanie | Duży prąd i umiarkowane napięcie; silniki uniwersalne | Małe i średnie maszyny; więcej napięcia przy mniejszej liczbie przewodów |
Tu m to krotność: 1 w prostym, 2 w podwójnym, a p to pary biegunów. Przy 21 wycinkach i 4 biegunach uzwojenie faliste proste dopuszcza yc = 10 lub yc = 11. Przy 22 wycinkach falistego prostego nie ma.
Każdemu wycinkowi odpowiada jedna cewka, więc przy K = 2·Z są dwie cewki na żłobek, obok siebie, i trzeba je dobrze trzymać w ich warstwach. Gdy falistemu brakuje niewiele, twornik nawija się normalnie i zostawia cewkę martwą: zajmuje miejsce dla wyważenia, ale z izolowanymi końcami. Na przykład 22 żłobki i 21 wycinków przy 4 biegunach.
To kierunek, w którym droga biegnie od wycinka do wycinka. Pętlicowe postępujące i faliste wsteczne nie krzyżują połączeń: są zwykłe i daje je opcja domyślna. Pozostałe dwa je krzyżują i dają przeciwne obroty przy tym samym zasilaniu: kopiując twornik, zachowaj to, co miał.
Schemat czyni połączenia każdej cewki symetrycznymi względem jej osi. Dlatego szczotki wypadają pod środkiem biegunów, gdzie komutowana cewka jest w strefie neutralnej. Jeśli oryginalny twornik miał połączenia przesunięte, szczotki też są przesunięte. Przed rozwinięciem zanotuj, do których wycinków idzie cewka ze żłobka 1.
W uzwojeniu pętlicowym od 4 biegunów bieguny nigdy nie są całkiem równe i gałęzie nie dają dokładnie tego samego. Te różnice pędziłyby prąd przez szczotki. Połączenia wyrównawcze łączą wycinki, które powinny mieć to samo napięcie, odległe o K/p wycinków, aby prąd wyrównywał się tamtędy. Komunikat je wymienia; nie są narysowane, aby schemat był czytelny.
Cewki biegunów łączy się tak, by N i S się zmieniały; tu są narysowane patrząc od środka. Bieguny komutacyjne są szeregowo z twornikiem, bo ich działanie musi rosnąć z obciążeniem. W silniku mają biegunowość bieguna głównego, który przewód właśnie opuścił, a w prądnicy tego, ku któremu idzie. Założone odwrotnie iskrzą znacznie bardziej niż bez nich.
Więcej w poradniku Podstawy maszyn prądu stałego. Prędkość, moment i rozruch: Analiza silnika prądu stałego.