Endüktif bir yükü korumanın her yolu için transistördeki gerilim ve bırakma süresi
Endüktansı bilmiyorsanız, 5–24 V'luk küçük rölelerde genellikle 0,1 ile 1 H arasındadır; LCR ölçerle veya osiloskopla zaman sabitinden ölçülür. Hesaplanan süre, akımın bırakma seviyesine inmesi için geçen süredir; kontağın ayrılması rölenin mekaniği nedeniyle birkaç milisaniye daha sürer.
Bobin akım değişimlerine karşı koyar. Transistör iletimdeyken I = V/R akımı enerji depolayan bir manyetik alan oluşturur. Kesildiğinde bobin bu akımı sürdürmeye çalışır ve bunun için gereken gerilimi üretir:
Akımın gidecek yolu yoksa di/dt çok büyüktür ve kolektör veya savaktaki gerilim mikrosaniyeler içinde yüzlerce, binlerce volta çıkar; ta ki bir şey dayanamayana kadar: transistör delinir, ark atlar veya mikrodenetleyiciyi sıfırlayan girişimler yayılır. Bir transistör bu darbelerden birkaçına dayanıp haftalar sonra arızalanabilir; bu da arızanın teşhisini zorlaştırır.
Serbest geçiş (flyback) diyodu bobine paralel bağlanır, katodu artıya bakar. Transistör iletimdeyken diyot ters kutuplanmıştır ve bir şey yapmaz. Transistör açıldığında bobin akımı diyot üzerinden akmaya devam eder ve transistördeki gerilim besleme artı yaklaşık 0,7 V ile sınırlı kalır. Enerji bobinin kendi direncinde yavaş yavaş harcanır:
Burada Va, boşalma çevresinde akıma karşı koyan gerilimdir: yalnız diyotla 0,7 V, zenerli devrede 0,7 V artı zener gerilimi. Bu gerilim ne kadar yüksekse akım o kadar çabuk sıfırlanır.
Yalnız diyotla akım yavaş düşer ve röle daha geç bırakır. Kontak yavaş açılır, daha fazla ark oluşur ve özellikle doğru akım yüklerinde daha çabuk aşınır. Elektrovalflerde ve frenlerde gecikme süreçte hissedilebilir. Çözüm, enerjiyi transistörün dayanabileceğini aşmadan daha yüksek bir gerilimde boşaltmaktır:
| Koruma | Transistördeki gerilim | Bırakma | Notlar |
|---|---|---|---|
| Diyot | V + 0,7 V | En yavaş | En basit ve ucuz. Sinyal rölelerinin çoğu için uygundur |
| Diyot + direnç | V + 0,7 V + I·Rs | Daha hızlı | Rs bobin direnci mertebesinde; tepe Rs ile büyür |
| Diyot + zener | V + 0,7 V + Vz | Çok hızlı | Hız ile gerilim arasında en iyi denge; gerilim iyi belirlenir |
| Transistör üzerinde TVS veya zener | VTVS | Çok hızlı | Kablodan gelen darbelere karşı da korur |
| RC devresi veya varistör | Değerlere bağlı | Hızlı | Diyodun kullanılamadığı alternatif akım bobinleri için |
| MOSFET çığ olayı | MOSFET'in delinmesi | En hızlı | Yalnızca veri sayfası tekrarlı çığ enerjisi EAS'yi garanti ediyorsa |
Birçok röle modülü ve ULN2803 gibi sürücüler diyodu zaten içerir; ULN2803'te diyot yalnızca COM pini bobinlerin artısına bağlıysa işe yarar.
İlgili: anahtar olarak transistör, röle ve yükler için ULN2803, optokuplör ve RLC devresi.