Çözünürlük, LSB, kod, okumanın ölçeklenmesi ve DAC çıkış gerilimi
Giriş gerilimi çevresinde büyütülmüş nicemleme basamakları (8 LSB). Kesikli çizgi ideal dönüşümdür.
Yüklenen örnek: 150 Ω'luk direnç üzerinden okunan 4–20 mA, 0–10 bar basınç transmiteri (0,6 – 3,0 V).
Analog-dijital dönüştürücü, giriş gerilimini bir referans gerilimi ile karşılaştırır ve onu 0 ile 2n − 1 arasında bir tam sayı olarak ifade eder; burada n bit cinsinden çözünürlüktür. Her koda karşılık gelen gerilim aralığı LSB'dir (en düşük anlamlı bit):
5 V'ta 10 bitlik bir ADC 4,9 mV'luk adımları ayırt eder; 3,3 V'ta 12 bitlik bir ADC ise 0,81 mV'luk adımları. Aynı basamaktaki tüm gerilimler aynı kodu verir: bu, 1 LSB'ye kadar (ADC basamakları ortalıyorsa, çoğunun yaptığı gibi, ±½ LSB) olan nicemleme hatasıdır. Rastgele gürültüyle bu hata ideal sinyal-gürültü oranını 6,02·n + 1,76 dB ile sınırlar.
Bazı üreticiler 2n yerine 2n − 1'e böler. Fark 1 LSB'den küçüktür ve yalnızca son hanede önemlidir; asıl önemli olan referansın hassas ve kararlı olmasıdır, çünkü Vref'teki %1 hata tüm ölçümde %1 hatadır.
Nominal çözünürlük doğruluk değildir. Gürültü, doğrusal olmama ve referans hatası nedeniyle bir mikrodenetleyicinin 12 bitlik ADC'si genellikle 9 – 11 etkin bit (ENOB) verir. Bazı öneriler:
Endüstriyel sensörlerin neredeyse tamamı doğrusaldır: değer = a·kod + b doğrusunu elde etmek için iki nokta (fiziksel değerleriyle birlikte en düşük ve en yüksek gerilim) yeter. Örnekte 150 Ω üzerindeki bir 4–20 mA sinyali 0,6 – 3,0 V verir; bu, 12 bitte yaklaşık 2980 kullanılabilir kod demektir: basınç çözünürlüğü yaklaşık binde 3,4 bar'dır. ADC aralığının yalnızca bir kısmını kullanmak çözünürlüğü boşa harcar; bu yüzden direnci veya bölücüyü referans gerilimine aşmadan yaklaşacak şekilde seçin. Dirençli sıcaklık sensörleri için Pt100 hesaplayıcı sayfasına bakın.
DAC bunun tersini yapar: bir kodu Vout = kod · Vref / 2n gerilimine çevirir. En yaygın yapı, yalnızca iki direnç değeri gerektiren R-2R merdivenidir: her bit bir kolu referans ile toprak arasında anahtarlar ve ağ katkıları 1/2, 1/4, 1/8… ağırlıklarıyla toplar. Birçok mikrodenetleyicide yerleşik olarak bulunur (STM32, ESP32'de 8 bit); yoksa I²C veya SPI üzerinden harici bir DAC (MCP4725, MCP4921) ya da daha ucuz ama daha yavaş ve dalgalanmalı bir RC filtreli PWM kullanılabilir.
| Çözünürlük | Seviye | 3,3 V'ta LSB | 5 V'ta LSB | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|---|
| 8 bit | 256 | 12,9 mV | 19,5 mV | Basit ses, yaklaşık seviyeler |
| 10 bit | 1024 | 3,22 mV | 4,88 mV | Potansiyometreler, basit sensörler (Arduino Uno) |
| 12 bit | 4096 | 0,806 mV | 1,22 mV | 32 bit mikrodenetleyiciler, 4–20 mA |
| 16 bit | 65 536 | 50,4 µV | 76,3 µV | Ölçü aletleri, yükselteçli gerinim ölçerler |
| 24 bit | 16 777 216 | 0,197 µV | 0,298 µV | Teraziler (HX711), termokupllar, sigma-delta |
İlgili: sayı sistemi dönüştürücü, PWM hesaplayıcı, 4–20 mA döngüsü ve çoklayıcılar (74HC4051 ADC girişlerini artırır).